AQSHning amaldagi prezidenti Donald Tramp AQSH Oliy sudidagi tinglovlarda ishtirok etgan tarixiy imkoniyatdan foydalanib, sud zalida ikki soatdan kam vaqt o‘tkazdi. U sudda tug‘ilish huquqi asosida fuqarolikni berish masalasida bo‘lib o‘tgan muhokamada ishtirok etdi.
Prezidentning sud jarayonida qatnashishi qonun tomonidan taqiqlanmagan. Biroq tanqidchilar bu harakatni diqqatni chalg‘itish va sud qarorlariga taʼsir o‘tkazishga urinish sifatida baholashi mumkin.
BBC nashri xabar berishicha, Tramp hokimiyatga qaytganidan keyin mamlakatda noqonuniy yoki vaqtincha bo‘lgan ota-onalardan tug‘ilgan bolalarga avtomatik fuqarolik berishni to‘xtatish buyrug‘ini chiqargan edi. Sudga noodatiy tashrifi uning bu ishda qanchalik muhim va xavfli qarorlarni olib kelishi mumkinligini ko‘rsatadi.
Bu esa Trampning ikkinchi muddatdagi Oliy sud tomonidan ko‘rib chiqilayotgan ilk immigratsiya bilan bog‘liq ishi bo‘ldi. Sud avval ham Trampning immigratsiya siyosatiga oid boshqa ishlarini ko‘rgan, ammo hozircha yakunlovchi qaror chiqarmagan.
Tug‘ilish huquqi bo‘yicha fuqarolikni bekor qilish buyrug‘i Trampning millionlab noqonuniy migrantlarni deportatsiya qilish bo‘yicha keng strategiyasining asosiy qismi emas. Ammo bu g‘oya uning tarafdorlari orasida mashhur va immigratsiya dasturida uzoq vaqtdan beri mavjud.
Agar sud farmonni qonuniy deb topsa, Tramp bu g‘alabani eʼlon qilishi va MAGA tarafdorlarini noyabr oyidagi oraliq saylovlar oldidan safarbar qilishda foydalanishi mumkin.
Eshituvdan so‘ng, Tramp Truth Social veb-saytida AQSHni dunyoda tug‘ilish huquqiga asoslangan fuqarolik beruvchi yagona davlat deb taʼrifladi.
AQSH Konstitutsiyasidagi 14-tuzatishda aytilishicha, «Qo‘shma Shtatlar hududida tug‘ilgan barcha shaxslar Qo‘shma Shtatlar fuqarosidir». Keyinchalik sudlar bu taʼrifni keng talqin qilgan va 1898 yilda migrantlar farzandlariga ham tegishli deb qaror qilgan.
Ekspertlarning taxminiga ko‘ra, agar Oliy sud Trampning pozitsiyasini qo‘llab-quvvatlasa, AQSHda har yili tug‘iladigan 250 mingga yaqin bolaning huquqiy maqomi shubha ostida qolishi mumkin. Shuningdek, millionlab oilalar farzandlarining fuqaroligini rasmiylashtirishiga to‘g‘ri keladi.
Yakuniy qaror Oliy sud sessiyasi oxirida, iyun yoki iyul oyi boshida chiqarilishi kutilmoqda.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
