Si Jinping va Donald Tramp muhim strategik kelishuvlarga erishdilar

Jahon siyosati markazida turgan muhim voqea: AQSH prezidenti Donald Trampning Xitoyga tashrifi doirasida ikki davlat rahbarlari o‘rtasida o‘ta jiddiy va keng qamrovli muloqot bo‘lib o‘tdi. 14 may kuni Pekin shahrida o‘tkazilgan ushbu uchrashuv nafaqat ikki mamlakat, balki butun dunyo xavfsizligi va iqtisodiyoti uchun taqdiriy ahamiyatga ega.

Tayvan masalasi: Si Jinpingning qat’iy ogohlantirishi

Muzokaralarning eng haroratli nuqtasi Tayvan mavzusi bo‘ldi. Xitoy yetakchisi Si Jinping AQSH prezidentini ushbu nozik masalada shoshilinch qadamlar tashlashdan qaytardi. Uning ta’kidlashicha, Tayvan mavzusi ikki tomonlama aloqalarning "yuragi" bo‘lib, unga noto‘g‘ri yondashish mamlakatlarni to‘g‘ridan to‘g‘ri harbiy to‘qnashuv yoki o‘ta xavfli inqirozga yetaklashi mumkin. Si Jinping Tayvan mustaqilligiga intilish mintaqaviy barqarorlikka mutlaqo zid ekanini uqtirdi.

Iqtisodiy gigantlar va yangi bozor imkoniyatlari

Tramp Pekinga yolg‘iz emas, balki Amerika iqtisodiyotining "og‘ir vaznli" vakillari bilan tashrif buyurdi. Delegatsiya tarkibida quyidagi yulduzli tarkib bor edi:

• Ilon Mask (Tesla va SpaceX rahbari);

• Tim Kuk (Apple bosh direktori);

• Jensen Huang (Nvidia asoschisi).

AQSH yetakchisi Xitoyni Amerika tovarlarini ko‘proq sotib olishga chaqirgan bo‘lsa, Si Jinping Xitoy bozori Amerika biznesi uchun yanada ochiq bo‘lishiga va’da berdi. Oq uyning ma’lum qilishicha, tomonlar sanoat sohasiga sarmoyalarni ko‘paytirish va iqtisodiy sheriklikni mustahkamlashni kelishib oldilar.

Eron va Ho‘rmuz bo‘g‘ozi: Xavfsizlik kafolatlari

Uchrashuvda global xavfsizlik masalalari, xususan, Yaqin Sharqdagi vaziyat ham alohida muhokama qilindi. Rahbarlar Eronning hech qachon yadro quroliga ega bo‘lmasligi va Ho‘rmuz bo‘g‘ozida kemalar qatnovi to‘xtamasligi borasida mushtarak fikrga keldilar. E’tiborli jihati, Xitoy ushbu bo‘g‘ozga qaramlikni kamaytirish maqsadida Amerika neftini sotib olish hajmini oshirishdan manfaatdor ekanini bildirgan.

"Ajoyib kelajak" sari qadam

Muzokaralar yakunida Donald Tramp Si Jinpingni "buyuk yetakchi" va "do‘st" deb atab, ikki davlatni porloq kelajak kutayotganini bashorat qildi. U uchrashuvni "ajoyib" deb ta’rifladi va Xitoyning go‘zalligidan hayratda ekanini yashirmadi. Garchi ko‘plab muammolar hali yechimini kutayotgan bo‘lsa-da, tahlilchilar ushbu uchrashuvni "raqib emas, balki hamkor bo‘lish" yo‘lidagi muhim qadam sifatida baholamoqdalar.

Sizningcha, AQSH va Xitoy o‘rtasidagi bunday iliqlashuv jahon bozoridagi narx-navoga qanday ta’sir ko‘rsatadi?