Россия ва Украина ўртасида давом этаётган оғир уруш фонида уч кунлик ўт очишни тўхтатиш ҳақидаги хабар халқаро майдонда катта эътибор уйғотди. Оқ уй раҳбари ушбу қарордан мамнун эканини билдириб, бу вақтинчалик сулҳ можарони тўлиқ тугатиш йўлидаги муҳим қадам бўлиши мумкинлигини таъкидлади.
Унинг сўзларига кўра, Россияда шу кунларда Ғалаба куни нишонланмоқда. Шу билан бирга, Украина ҳам Иккинчи жаҳон урушида муҳим ўрин тутган, оғир йўқотишлар берган ва тарихий жараёнларнинг бевосита иштирокчиси бўлган давлат сифатида эътироф этилди. Шу боис уруш фонида қисқа муддатли бўлса-да, сукунат режими жорий этилиши муҳим рамзий маънога эга.
Маълум қилинишича, уч кунлик ўт очишни тўхтатиш барча жанговар ҳаракатларни вақтинча тўхтатишни ўз ичига олади. Шунингдек, келишув доирасида ҳар икки томондан 1000 нафардан асир алмашинуви амалга оширилиши кўзда тутилмоқда. Бу, айниқса, асирлар оилалари учун катта умид ва интизорлик билан кутиладиган жараёндир.
Оқ уй раҳбари Россия президенти Владимир Путин ва Украина президенти Владимир Зеленскийнинг розилигини юқори баҳолашини билдирди. Унинг таъкидлашича, бу ташаббус узоқ, қонли ва жуда оғир урушнинг якунига олиб борувчи дастлабки белгилардан бири бўлиши мумкин.
“Умид қиламанки, бу жуда узоқ, қонли ва оғир урушнинг тугашининг бошланиши бўлади”, деган у. Шунингдек, Иккинчи жаҳон урушидан бери энг йирик можаролардан бири сифатида баҳоланаётган ушбу урушни тўхтатиш бўйича музокаралар давом этаётгани ва томонлар мақсадга кун сайин яқинлашиб бораётгани қайд этилди.
Аввалроқ, 4 май куни Россия Мудофаа вазирлиги Ғалаба кунини нишонлаш муносабати билан 8–9 май кунлари Украина билан урушда сулҳ эълон қилган эди. Вазирлик Киевни ҳам Москвадан ўрнак олиб, ўт очишни тўхтатиш режимига қўшилишга чақирган.
Шу билан бирга, Россия томони агар Ғалабанинг 81 йиллигини нишонлашга тўсқинлик қилишга уриниш бўлса, “Киев марказига оммавий ракета ҳужуми” амалга оширилиши мумкинлиги билан таҳдид қилган. Бу эса вазият қанчалик нозик ва хавфлилигича қолаётганини кўрсатади. Яъни бир томонда сулҳ ҳақида гап кетса, иккинчи томонда ҳарбий таҳдидлар ҳамон кун тартибидан тушмаган.
Украина президенти Володимир Зеленский эса шундан сўнг 6 майдан бошлаб “сукунат режими” жорий этилишини маълум қилди. Бу қарор вақтинчалик бўлса-да, уруш майдонидаги кескинликни пасайтириш, асирлар алмашинувини амалга ошириш ва дипломатик мулоқот учун кичик бўлса ҳам имконият яратиши мумкин.
Албатта, уч кунлик сулҳ урушни бир зумда тўхтатиб қўймайди. Аммо бундай қадамлар томонлар ўртасидаги музокаралар учун муҳим психологик ва сиёсий сигнал бўлиши мумкин. Чунки ҳар қандай катта тинчлик аввалида кичик сукунатдан бошланади. Муҳими, бу сукунат фақат тақвимдаги сана учун эмас, ҳақиқий музокаралар учун йўл очсин.
Ҳозир дунё ҳамжамияти асосий саволга жавоб кутмоқда: бу уч кунлик танаффус навбатдаги вақтинчалик келишув бўлиб қоладими ёки Россия ва Украина ўртасидаги қонли урушни якунлашга олиб борувчи жиддий дипломатик жараённинг бошланишига айланадими? Жавоб яқин кунлардаги ҳаракатлардан маълум бўлади.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
