Лаваль университетінің ғалымдары физикалық белсенділіктің психикалық денсаулық үшін қаншалықты маңызды екенін дәлелдейтін жаңа жаңалық ашты. Nature Communications журналында жарияланған зерттеуге сәйкес, тұрақты қозғалыс мидың қорғаныс жүйесін нығайтып, депрессия мен мазасыздық белгілерін айтарлықтай азайтады.
Гематоэнцефаликалық бөгет: Мидың "кедендік" қызметі
Зерттеу орталығында гематоэнцефалиялық тосқауыл деп аталатын күрделі жүйе болды. Бұл тосқауыл миды қан ағымындағы зиянды заттар мен қабыну молекулаларынан қорғайтын өзіндік "сүзгі" қызметін атқарады.
Тышқандарға жүргізілген тәжірибелер көрсеткендей:
- Стресс соққысы: созылмалы әлеуметтік стресс осы кедергінің тұтастығын бұзады.
- Ақуыз жетіспеушілігі: Стресс әсерінен жасушаларды біріктіретін клаудин-5 ақуызы азаяды, бұл депрессия мен алаңдаушылықтың артуына әкеледі.
Белсенділік пен "байытылған орта" сиқыры
Ғалымдар үнемі қозғалыста болған немесе әртүрлі ойыншықтармен және қолайлылықтармен қамтамасыз етілген (байытылған) ортада өмір сүрген жануарларды бақылағанда, мүлдем басқа көрініске куә болды. Мұндай жануарларда ми тосқауылының бұзылуы байқалмады, ал олардың мінез-құлқы тұрақты болып қалды.
Fgf2 - төзімділік кілті
Зерттеушілер бұл қорғаныс әсерінің басты факторы Fgf2 ақуызы екенін анықтады. Физикалық жаттығулар мен ынталандыру ортасы мидағы осы ақуыздың мөлшерін арттырады.
- Нәтиже: Fgf2 ақуызы көбейген жануарлар стресске жоғары төзімділік көрсетті.
- Мойындау: Бұл ақуыздың мөлшері жасанды түрде азайтылған кезде, тіпті жаттығулар да стресстен қорғай алмайды.
Адам денсаулығы үшін биомаркер
Ең қызығы, Fgf2 ақуызын қан анализі арқылы анықтауға болады. Адамдарда оның концентрациясы депрессия деңгейімен байланысты, бұл болашақта психикалық ауруларды ерте диагностикалауда жаңа мүмкіндіктер ашуы мүмкін.
Осылайша, қарапайым жаяу жүру немесе спортпен шұғылдану тек денені ғана емес, сонымен қатар миымыздың ең маңызды қорғаныс қабаттарын да сақтайды.
Сіздің ойыңызша, күнделікті күйзелістен арылудың ең жақсы құралы спорт па, әлде жай ғана "ортаны өзгерту" жеткілікті ме?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
