Халықаралық зерттеушілер тобы Германияның GSI/FAIR кешенінде астрофизика саласында маңызды жетістікке жетті. Ғалымдар CRYRING@ESR жинақтаушы сақинасының көмегімен бөлшектердің соқтығысу энергиясын 403 килоэлектронвольтқа (кэВ) дейін төмендете алды. Бұл ядролық реакциялар үшін әлемдік рекорд болып табылады және ол ыстық жұлдыздардың ішіндегі жағдайларға тікелей сәйкес келеді. Бұл туралы Ixbt.com хабарлайды .
Жұлдыздық синтезді зертханада модельдеудегі басты қиындық — төмен жылдамдықта атом ядроларының өзара әрекеттесу ықтималдығының өте төмендеуі. Қарапайым үдеткіштерде мұндай энергияда бөлшектер тез шашырап кетеді. Алайда, CRYRING құрылғысы иондар шоғын ұстап тұруға және суытуға мүмкіндік береді. Эдинбург университетінің ғалымы Джордан Марш тәжірибенің сәттілігі аса жоғары вакуум мен электронды суыту жүйелерінің дәл жұмыс істеуіне байланысты болғанын атап өтті.
Тәжірибе барысында азот иондарының шоғын криогенді сутегі газының нысанасымен соқтығыстырды. Реакция өнімдерін тіркеу үшін CARME жоғары дәлдіктегі детектор жүйесі қолданылды. Алынған деректер теориялық болжамдарды толық растады, бұл ғарыштағы химиялық элементтердің қалыптасу процесін зерттеуге жол ашады.
Бұл жетістік жұлдыздар эволюциясын ғана емес, Үлкен жарылыстан кейінгі алғашқы минуттарда жеңіл элементтердің пайда болу процесін түсінуге де көмектеседі. 2026 жылдың соңына дейін жоспарланған жаңа тәжірибелер CRYRING құрылғысын атомдық деңгейдегі «ғарыштық археология» үшін ең дәл алаңдардың біріне айналдырады.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
