Халықаралық астрофизиктер тобы Einstein Probe миссиясы аясында 2025 жылғы 16 сәуірде тіркелген бірегей EP250416a гамма-сәулелену жарқылын зерттеп шықты. Шамамен 6,4 миллиард парсек қашықтықтағы галактикада орын алған алып жұлдыз коллапсы нәтижесінде пайда болған бұл құбылыс «қараңғы гамма-жарқыл» деп жіктелді. Ол рентген және гамма диапазондарында қуатты энергия бөлсе де, оптикалық телескоптар үшін іс жүзінде көрінбей қалды. Бұл туралы Ixbt.com хабарлайды. деп
Талдаулар галактикадағы өте жоғары шаң концентрациясы көрінетін жарықты жүздеген есе әлсіретіп, ғаламдағы ең тығыз «түтін перделерінің» бірін қалыптастырғанын көрсетті. Зерттеуге А. Ф. Иоффе атындағы Физика-техникалық институтының мамандары да қатысып, нақты гамма-спектроскопия көмегімен жарылыс табиғатын растады. Einstein Probe және Чилидегі Gemini South телескопының көмегімен ғалымдар «джет сынуы» деп аталатын сирек құбылысты бақылауға қол жеткізді.
Он жетінші күнге қарай анықталған бұл эффект жарылыс геометриясын есептеуге мүмкіндік берді. Белгілі болғандай, EP250416a әдеттегіден өзгеше, 10 градустан астам кеңдіктегі сәулелену конусына ие болған. Бұл жарылыстың кинетикалық энергиясы бастапқыда болжанғаннан әлдеқайда жоғары екенін білдіреді.
Монте-Карло алгоритмдерінің көмегімен жүргізілген модельдеу жарылыстың «орталық қозғалтқышы» — жаңа туған қара құрдым немесе магнетар — коллапстан кейін тағы 8 сағат бойы соққы толқынын энергиямен қамтамасыз етіп тұрғанын көрсетті. Бұл жаңалық жұлдыздар эволюциясын түсінудегі маңызды қадам болып табылады және Einstein Probe миссиясының шаң бұлттарының артындағы жасырын ғарыштық құбылыстарды зерттеудегі тиімділігін дәлелдеді.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
