Oyga yo‘nalgan, bortida to‘rt nafar tajribali astronavt bo‘lgan “Orion” kosmik kemasi “Artemida-2” missiyasi doirasida Yer orbitasidan chiqib, uning tabiiy yo‘ldoshi – Oy tomon parvoz qildi. Payshanba, 2 aprel kuni AQSH sharqiy sohili vaqti bilan soat 19:49 da (Grinvich vaqti bilan 23:49, Markaziy Yevropa vaqti bilan 00:49) kema dvigatellariga translunar injeksiya impulsi berildi, bu esa “Orion”ga Yer orbitasidan chiqish uchun kerakli tezlanishni taʼminladi.
NASA maʼlumotiga ko‘ra, dastlabki hisobotlar ushbu bosqich rejada ko‘zda tutilganidek muvaffaqiyatli amalga oshganini ko‘rsatmoqda. Shu tariqa, missiya start olganidan to Oy tomon parvoz boshlangunga qadar biroz ortiqroq 25 soat vaqt o‘tdi.
Aniq qilib aytganda, “Artemida-2” missiyasi doirasidagi “Orion” kosmik kemasi 1 aprel kuni AQSH sharqiy sohili vaqti bilan soat 18:35 da Florida shtatidagi Kanaveral burunidan uchirildi. Ekipaj 10 kun ichida Oyni aylanib chiqib, Oy yuzasiga qo‘nmasdan Yerga qaytishi rejalashtirilgan. Maʼlumotlarga ko‘ra, Yerning tabiiy yo‘ldoshi qariyb 400 ming kilometr masofada joylashgan. Bu parvozdan oldingi Oyga parvoz 50 yildan ziyod vaqt oldin — 1972 yil 7 dekabrda “Apollon-17” missiyasi doirasida amalga oshirilgan edi.
“Orion”ning yangi uchirilishi AQSHning yangi Oy dasturi tarixida ikkinchi muhim bosqich hisoblanadi. 2022 yil dekabrida dasturning birinchi bosqichi — “Artemida-1” yakunlangan, unda “Orion” sinov tariqasida, uchuvchisiz rejimda Oy orbitasiga chiqib, bir necha hafta orbitada bo‘lgan va Yerga muvaffaqiyatli qaytgan edi.
Dasturning navbatdagi bosqichi — “Artemida-3”, u doirasida insonlar bevosita Oyga qo‘ndiriladi.
Joriy missiyada Rid Uayzman, Jeremi Xansen, Kristina Kox va Viktor Glover ishtirok etmoqda. Aniq qilib aytganda, Glover Oy missiyasida ishtirok etayotgan birinchi afroamerikalik astronavt, Kox esa bunday tarixiy parvozda ishtirok etayotgan birinchi ayol astronavt hisoblanadi.
NASA “Artemida” dasturini 2019 yilda eʼlon qilgan edi. Dasturning asosiy maqsadi — AQSHni Oyga qayta olib chiqish, muntazam pilotli missiyalarni yo‘lga qo‘yish hamda kelgusi Mars parvozlari uchun oraliq kosmik bazani yaratishdan iborat.
Bu missiya nafaqat tarixiy ahamiyatga ega, balki kosmosga bo‘lgan inson qiziqishini yana-da oshirib, kelajakdagi pilotli parvozlar uchun yangi yo‘nalishlarni ochmoqda.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
