2026 йилдан бошлаб ҳар йили ёшлар орасида энг зўр бизнес ва стартап ташаббусларини саралаб оладиган “Ёш тадбиркорлар” чемпионати ўтказилади. Мақсад оддий: ғояларни қоғозда қолдирмасдан, пул, экспертиза ва давлат қўллови билан ҳақиқий лойиҳага айлантириш.
Чемпионат натижаларига кўра, ғолиб бўлган ишлар “фақат диплом” билан чекланиб қолмайди. Уларга инвестиция ажратиш, маҳсулотни бозорда брендга чиқариш учун мутахассислар харажатларини қоплаб бериш, ҳатто давлат мукофотларига тавсия этиш каби аниқ механизмлар ишлайди. Яъни ғоянгиз яхши бўлса, кейинги қадамга сизнинг ўзингиз “йўл қидириб” юришингиз шарт эмас — тизимнинг ўзи туртки бермоқчи.
Энг кучли жиҳатлардан бири: чемпионат доирасида 100 тагача бизнес ва стартап лойиҳаси танланади ва ҳар бирининг ривожи учун 1 млрд сўмгача инвестиция киритилиши назарда тутилган. Бу маблағлар Ёшлар тадбиркорлигини ривожлантириш давлат мақсадли жамғармаси ҳамда Yoshlar ventures венчур жамғармаси ҳисобидан йўналтирилади. Тўғриси, “ғоя бор, лекин стартга пул йўқ” деган классик муаммони айнан шу ерда ёриб ўтишмоқчи.
Лойиҳани “бренд”га айлантириш қисми ҳам четда қолмаган. Стартапни молиявий томондан тўғри қўйиш, маркетингни йўлга солиш, позициялаш ва сотув канали каби нарсалар учун экспертларни жалб қилиш харажатлари қоплаб берилади. Бу компенсация миқдори БҲМнинг 100 бараваригача бўлиб, жамғарма маблағлари доирасида тўланиши белгиланган. Яъни “питч қиламан, лекин маркетингга пул кетади” деган босим ҳам енгиллашади.
Яна бир қизиқ механизм: Ёшлар тадбиркорлигини ривожлантириш давлат мақсадли жамғармаси кенгаши чемпионат ғолибларини давлат мукофотларига, шунингдек “Фаол тадбиркор” ва “Ўзбекистон белгиси” кўкрак нишонларига тавсия этиш учун ваколатли органларга таклиф киритиши мумкин бўлади. Бу эса ғолиблар учун нафақат пул, балки обрў ва ишонч капитали ҳам дегани.
Технологик стартаплар учун ҳам алоҳида бонус бор. 2026 йил 1 апрелдан “Рақамли стартаплар” дастурида қатнашган лойиҳаларга IT-парк резиденти мақоми берилиши белгиланган. Энг муҳим шарти: уларга қонунчиликда белгиланган экспортнинг минимал кўрсаткичлари талабисиз ҳам тегишли имтиёз ва преференциялардан фойдаланишга рухсат берилади. Яъни “аввал экспорт қил, кейин имтиёз” эмас — аввал имтиёз, кейин тезроқ ўсиш.
Бундан ташқари, 2026 йилдан ҳар йили “Стартап экспо” кўргазмасини ўтказиш амалиёти ҳам йўлга қўйилади. Бу кўргазма — лойиҳалар учун витрина: инвесторлар, ҳамкорлар, мижозлар ва ОАВ олдида ўзини кўрсатиш имконияти.
Қисқаси, 2026 йилдан ёшлар учун “стартап қилиш орзу” эмас, системали марафонга айланяпти. Ҳозирдан тайёргарлик қилиш керак бўлган ягона нарса: муаммони аниқ танлаш, ечимни содда қилиб тушунтира олиш ва ғояни маҳсулотга айлантириш режасини ёзиб қўйиш. Чемпионат бошланганда “кейин кўрамиз” деганлар кечиккан бўлади.
