2026 yildan boshlab har yili yoshlar orasida eng zo‘r biznes va startap tashabbuslarini saralab oladigan “Yosh tadbirkorlar” chempionati o‘tkaziladi. Maqsad oddiy: g‘oyalarni qog‘ozda qoldirmasdan, pul, ekspertiza va davlat qo‘llovi bilan haqiqiy loyihaga aylantirish.
Chempionat natijalariga ko‘ra, g‘olib bo‘lgan ishlar “faqat diplom” bilan cheklanib qolmaydi. Ularga investitsiya ajratish, mahsulotni bozorda brendga chiqarish uchun mutaxassislar xarajatlarini qoplab berish, hatto davlat mukofotlariga tavsiya etish kabi aniq mexanizmlar ishlaydi. Ya’ni g‘oyangiz yaxshi bo‘lsa, keyingi qadamga sizning o‘zingiz “yo‘l qidirib” yurishingiz shart emas — tizimning o‘zi turtki bermoqchi.
Eng kuchli jihatlardan biri: chempionat doirasida 100 tagacha biznes va startap loyihasi tanlanadi va har birining rivoji uchun 1 mlrd so‘mgacha investitsiya kiritilishi nazarda tutilgan. Bu mablag‘lar Yoshlar tadbirkorligini rivojlantirish davlat maqsadli jamg‘armasi hamda Yoshlar ventures venchur jamg‘armasi hisobidan yo‘naltiriladi. To‘g‘risi, “g‘oya bor, lekin startga pul yo‘q” degan klassik muammoni aynan shu yerda yorib o‘tishmoqchi.
Loyihani “brend”ga aylantirish qismi ham chetda qolmagan. Startapni moliyaviy tomondan to‘g‘ri qo‘yish, marketingni yo‘lga solish, pozitsiyalash va sotuv kanali kabi narsalar uchun ekspertlarni jalb qilish xarajatlari qoplab beriladi. Bu kompensatsiya miqdori BHMning 100 baravarigacha bo‘lib, jamg‘arma mablag‘lari doirasida to‘lanishi belgilangan. Ya’ni “pitch qilaman, lekin marketingga pul ketadi” degan bosim ham yengillashadi.
Yana bir qiziq mexanizm: Yoshlar tadbirkorligini rivojlantirish davlat maqsadli jamg‘armasi kengashi chempionat g‘oliblarini davlat mukofotlariga, shuningdek “Faol tadbirkor” va “O‘zbekiston belgisi” ko‘krak nishonlariga tavsiya etish uchun vakolatli organlarga taklif kiritishi mumkin bo‘ladi. Bu esa g‘oliblar uchun nafaqat pul, balki obro‘ va ishonch kapitali ham degani.
Texnologik startaplar uchun ham alohida bonus bor. 2026 yil 1 apreldan “Raqamli startaplar” dasturida qatnashgan loyihalarga IT-park rezidenti maqomi berilishi belgilangan. Eng muhim sharti: ularga qonunchilikda belgilangan eksportning minimal ko‘rsatkichlari talabisiz ham tegishli imtiyoz va preferensiyalardan foydalanishga ruxsat beriladi. Ya’ni “avval eksport qil, keyin imtiyoz” emas — avval imtiyoz, keyin tezroq o‘sish.
Bundan tashqari, 2026 yildan har yili “Startap ekspo” ko‘rgazmasini o‘tkazish amaliyoti ham yo‘lga qo‘yiladi. Bu ko‘rgazma — loyihalar uchun vitrina: investorlar, hamkorlar, mijozlar va OAV oldida o‘zini ko‘rsatish imkoniyati.
Qisqasi, 2026 yildan yoshlar uchun “startap qilish orzu” emas, sistemali marafonga aylanyapti. Hozirdan tayyorgarlik qilish kerak bo‘lgan yagona narsa: muammoni aniq tanlash, yechimni sodda qilib tushuntira olish va g‘oyani mahsulotga aylantirish rejasini yozib qo‘yish. Chempionat boshlanganda “keyin ko‘ramiz” deganlar kechikkan bo‘ladi.
