Қўриқхонада ноқонуний ов: ноёб эчкилар қонга ботди

Сурхондарё вилоятида инсоннинг эҳтиёжларини табиат ҳақларидан устун қўйган ҳолати қайд этилди. Ўз манфаати йўлида қонунни писанд қилмаган уч нафар шахс ноёб тоғ эчкиларини отиб, кўп асрлик биологик мувозанатга зарба берди, деб хабар берди ecology.uz.

Маълум бўлишича, мазкур воқеа жорий йил 5 июль куни Сурхон қўриқхонасининг Олтиқунлик тракти ҳудудида содир бўлган. Ҳимоя қилинган табиий ҳудуддаги навбатдаги рейд пайтида экологик хавфсизлик инспекторлари қуролланган шахсларни кўриб қолишган. Улар ҳеч қандай ов лицензиясига эга бўлмаган ҳолда, браконьерлик қилган.

Инспекторлар шубҳали шахсларни махсус қурилмалар – дурбин ва мобил кузатув воситалари орқали кузатиб борган. Бу пайтда браконерлар ўз режасини амалга ошириб, икки бош ноёб морхўр эчкини отган. Ҳайвонлар Сурхон қўриқхонасида жуда кам учрайдиган ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган жонзотлар ҳисобланади.

Улардан бири тахминан уч ёшли эркак, иккинчиси эса бир ёшга яқин бўлган аёл эчки бўлгани маълум қилинди. Буни кейинчалик Термиз давлат университетининг биолог мутахассислари ҳам тасдиқлаган. Энг аламлиси – уларни отгандан сўнг, бироз вақт ичида тушириб, сўйишга ҳам улгуришган.

Қўлга тушган гумонланувчиларнинг ҳаракати нафақат қонун бузилиши, балки миллий табиат бойликларини йўқ қилишга уриниш сифатида баҳоланмоқда. Ушбу қонунбузарлик натижасида атроф-муҳитга етказилган зарарнинг умумий миқдори 4,5 миллиард сўм деб баҳоланди.

Ҳуқуқбузарлар воқеа жойида далилий ашёлар – ов қуроллари, ҳайвон териси ва бошқа моддий далиллар билан қўлга олинган. Ҳозирда иш юзасидан барча материаллар тегишли ҳуқуқ-тартибот органларига топширилган. Терговгача бўлган суриштирув ишлари олиб борилмоқда.

Бундай ҳолатлар жамиятимиздаги экологик саводхонликнинг ҳануз етарли эмаслигини кўрсатади. Ноёб жонзотларни отиш орқали кимдир пул ишлатаман деб ўйлайди, аммо уларнинг йўқолиши барча инсоният учун жавобгарликдир. Табиат бугун жим, аммо у эртага жавоб қайтаради.

Сурхон қўриқхонаси мамлакатнинг энг бой биологик ҳудудларидан бири ҳисобланади. Бу ердаги морхўр, буғу, барс, ва бошқа ҳайвонлар нафақат табиий мувозанат, балки миллий ғурур рамзи ҳамдир. Улар ҳар бир фуқаронинг муҳофазаси остида бўлиши керак.

Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш қўмитаси барча фуқароларни бундай ҳолатларга бефарқ бўлмасликка, шубҳали ҳаракатлар ҳақида дарҳол тегишли идораларга хабар беришга чақирмоқда. Табиатга қарши ҳар бир тажовуз – келажакка қилинган зарба ҳисобланади.

Браконерлик – фақат ноқонуний ов эмас, бу – маънавиятсизлик ва жавобгарликдан қочишдир. Бир нечта қурбон бўлган эчки ортида йўқолган табиий муҳит, узилган биологик занжир ва инсоннинг табиат олдидаги шармандали юзи турибди.

Бу ҳолат яна бир бор кўрсатиб турибдики, экологик назоратни кучайтириш, жавобгарликни янада оғирлаштириш, ҳамда аҳоли ўртасида табиатга нисбатан муносабатни ўзгартириш – кечиктириб бўлмас вазифадир. Акс ҳолда, эртага морхўр эмас, бутун экотизим йўқолиб кетиши мумкин.