Таяу Шығыс аймағында саяси шиеленіс шарықтау шегіне жетті, құрметті оқырмандар. Бүкіл әлем назарында болған Тегеран мен Вашингтон арасындағы нәзік дипломатиялық байланыстар күтпеген жерден үзілді. Беделді «Тасним» ақпарат агенттігі таратқан соңғы мәліметтерге қарағанда, Иран тарапы Құрама Штаттармен делдал мемлекеттер арқылы жүргізіліп жатқан барлық диалогты ресми түрде тоқтатуға шешім қабылдады. Халықаралық саясат алаңындағы бұл күрт бұрылыс Океанның арғы жағы мен Таяу Шығыс қарым-қатынасын одан әрі шиеленістіре түседі деп күтілуде.
Аймақтағы жағдай қаншалықты күрделі сипат алуда? Парақшамыздан алыстамаңыз, Тегеранның бұл қатаң шешіміне себеп болған факторлар, Хормуз бұғазын жабу бойынша арнайы жоспар және Иран Сыртқы істер министрінің әлемдік қауымдастыққа жолдаған маңызды мәлімдемесінің егжей-тегжейімен сізді жақыннан таныстырамыз!
Келіссөздердің тоқтатылуына не себеп болды?
Иранның ресми орталарының хабарлауынша, Тегеран келіссөз тобының Вашингтонмен байланысты үзуіне Ливан аумағына жасалған қарқынды әскери шабуылдар тікелей себеп болған. Иран тарапы бейбіт келіссөздер жүріп жатқан уақытта мұндай әскери әрекеттердің жалғасуын кешірілмес жағдай деп санайды.
Сонымен бірге, геосаяси алаңда жағдайды түбегейлі өзгертіп жіберуі мүмкін тағы бір алаңдатарлық хабар пайда болды. Тегеран өзінің Йемен, Ливан және Ирактағы шиит одақтастарымен (прокси күштерімен) бірлесе отырып, әлемдік сауда үшін өте маңызды саналатын Хормуз бұғазын толық блоктап тастау (жабу) стратегиялық жоспарын әзірлегені айтылуда. Жоба жүзеге асса, әлемдік энергетика нарығының күрделі дағдарысқа ұшырауы ғажап емес.
«Бір майданда бітімнің бұзылуы — ортақ жеңіліс»
Иран Ислам Республикасының Сыртқы істер министрі Аббас Арагчи өзінің әлеуметтік желілердегі ресми парақшасында халықаралық қауымдастыққа қарата өте қатаң мәлімдеме жасады. Министр Тегеранның бейбітшілікке қатысты шарттарын нақты айқындап өтті:
Аббас Арагчидің мәлімдемесі: «Иран мен АҚШ арасындағы кез келген бейбіт келісім немесе бітім ешқандай ерекшеліксіз барлық аумақтарға, соның ішінде Ливан жеріне де қатысты болуы шарт. Бір ғана майданда бейбітшілікке балта шабылуы, барлық бағытта бітімнің бұзылуы ретінде қабылданады».
Күрделі геосаяси жағдай көрінісі
Аймақта орын алып жатқан оқиғалар тізбегін және тараптардың ұстанымдарын төмендегі шағын талдау кестесі арқылы көруге болады:
🌐 Саяси тараптар | 📉 Ағымдағы жағдай және әрекеттер | ⚠️ Күтілетін қауіптер |
Иран және АҚШ | Делдалдар арқылы байланыс толығымен үзілді. | Бейбіт дипломатияның күйреуі. |
Иран және одақтастары | Хормуз бұғазын жабу жоспары дайындалуда. | Жаһандық экономикалық және мұнай дағдарысы. |
Израиль әскерилері | Бейруттың оңтүстігіндегі халықты эвакуациялауға шақырды. | «Хезболла» зымырандарына жауап ретінде жаңа ірі соққылар. |
Бұған дейін Израиль қорғаныс күштері Ливан астанасы Бейрут қаласының оңтүстік шетінде тұратын бейбіт тұрғындарды аумақты дереу тастап кетуге шақырған болатын. Израиль тарапы егер «Хезболла» қозғалысы ел қалалары мен бейбіт ауылдарына зымыран соққыларын беруді тоқтатпаса, аталған аумақтардағы әскери нысандарға жойқын соққылар берілетінін ескерткен.
Таяу Шығыстағы саяси температура сағат сайын көтерілуде және оқиғалардың қалай өрбитінін алдын ала болжау қиын.
Әлем саясатындағы ең қызу процестерді, халықаралық алаңдағы маңызды геосаяси өзгерістерді және ең сенімді хабарларды бізбен бірге бақылап отырыңыздар, құрметті оқырмандар!
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
