Әлемдік саясаттың ең ыстық нүктелерінде оқиғалар күтпеген бағытта өрбуде, құрметті оқырмандар. Халықаралық аренада жедел әскери және дипломатиялық жеңістерді ұнататын Ақ үй басшысы Дональд Трамп қазіргі уақытта ірі геосаяси дағдарыстар алдында тығырыққа тірелді. Беделді АҚШ басылымы «The New York Times» Трамп әкімшілігінің сыртқы саясаттағы ауқымды жоспарлары мен айқайлаған уәделері жаһандық шындықтың «кірпіш қабырғаларына» соғылып, күл-талқан болып жатқаны туралы талдау мақаласын жариялады.
Америка көшбасшысының әлемді таңғалдырғысы келген жоспарлары неге күйреп жатыр? Бізден алыстамаңыздар, Украинадағы соғысты тоқтату мәселесі, Иранның ядролық ойындары және Газа секторын курортқа айналдыру уәдесінің бүгінгі жай-күйімен сіздерді жақыннан таныстырамыз!
Украина дағдарысы: 24 сағаттық уәдеден 16 айлық үнсіздікке дейін
Америка президенті өз екінші мерзіміне кіріспес бұрын Еуропа орталығындағы қанды соғысты небәрі 24 сағат ішінде толық тоқтатумен мақтанғаны көпшіліктің есінде болар. Алайда ол ант қабылдаған күннен бері 16 ай уақыт өтсе де, бүгін Трамп бұл уәдесін еске алғысы да келмейді.
Жағдайдың күрделілігін АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубио да жасырып қалмады. Ол жақында берген мәлімдемесінде нәтижесіз және шексіз келіссөздерге уақыт жұмсаудан шаршағанын және бұл ауыр міндетті өз мойнына алатын басқа бір мемлекет табылса, тек қуанатынын мойындады. Екінші жағынан, Ресей басшылығы да Трамптың арнайы елшісі Стив Уиткофф пен күйеу баласы Джаред Кушнердің қатарынан, бірақ нәтижесіз сапарларынан шыдамы таусылғанын жасырмайды.
Иран мен Газадағы «Мұздатылған» бейбітшілік жоспарлары
Трамп әкімшілігі үшін тек Украина емес, Таяу Шығыс бағыты да нағыз бас ауруына айналды:
Иран қарсылығы: Вашингтон мен Тегеран Ормуз бұғазын халықаралық кемелер үшін ашық қалдыруға келіскенімен, Иран өз ядролық және зымыран бағдарламаларын қысқартудан бас тартуда. Ислам Республикасы Трамптың жаңа әскери қақтығыстарды қаламайтынын жақсы түсінгендіктен, келіссөздерді жылдарға созу тактикасын қолдануда.
Газа жобасы: Президент ХАМАС-ты қарусыздандырып, Газа секторын «аспанмен таласқан шыны мұнаралар мен сәнді теңіз жағалауындағы курорттар әлеміне» айналдыру туралы 20 тармақтан тұратын сиқырлы жоспарын ұсынған еді. Сегіз ай өтті, бірақ соғыс қиратқан аймақта ешқандай өзгеріс байқалмайды.
Талдаушылардың пікірінше, Трамп Иран мен Венесуэладағы алғашқы қысқа әскери табыстарынан рухтанып, Америка армиясы үшін мүмкін емес міндет жоқ деп ойлады және өз күшіне тым жоғары баға берді.
Дипломатиядағы қателік және Кремльдегі өзгерістер
Мамандардың айтуынша, Ақ үйдің ең үлкен қателігі — олар кәсіби күнделікті дипломатияның орнына тек уақыт өте келе болатын телефон қоңырауларына немесе бір реттік өкілдер сапарына сеніп қалғандығында. Алайда қазір соғыс майданында жағдай өзгерді: Украина майдан шебін мықтап мұздатып қойды, Ресейде болса экономикалық дағдарыс пен саяси наразылық күшеюде.
🌐 Геосаяси майдан | 📉 Трамптың бастапқы жоспары | ⚠️ Бүгінгі ащы шындық |
Украина майданы | Соғысты 24 сағат ішінде толық тоқтату. | 16 айдан бері нәтижесіз бейресми сапарлар. |
Иран мәселесі | Ядролық және зымыран бағдарламаларын жою. | Тегеран келіссөздерді әдейі жылдарға созуда. |
Газа секторы | Аспанмен таласқан ғимараттар мен тыныш курорттар салу. | 8 айдан бері қирандылар арасында ешқандай оң өзгеріс жоқ. |
Сауатсыз дипломатияны сынау: «Бұл қақтығыс түпкілікті шешілу кезеңіне жетті. Тіпті Кремльдің ішінде де бұл жағдайдан қалай «жеңіс» кейпінде шығып кету жолдары іздестірілуде. Алайда Путиннің алдына жай ғана бір-екі елші жіберумен іс бітпейді. Трампқа уақыт өте келе болатын қоңыраулар емес, байыпты, жүйелі және институционалдық келіссөздер процесі қажет», — дейді тәжірибелі америкалық дипломат Томас Грэм.
Көрініп тұрғандай, Трамптың саяси амбициялары әлемнің күрделі мәселелері алдында дәрменсіздік танытуда және енді Ақ үй байыпты дипломатиялық стратегияларды қайта қарауға мәжбүр. Оқиғалардың өрбуін бақылауды жалғастырамыз.
Әлем саясатының ең ыстық орталықтарынан келетін эксклюзивті талдаулар мен ең сенімді халықаралық жаңалықтарды бізбен бірге бақылаңыздар, құрметті оқырмандар!
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
