Украинаның саяси және іскер элитасында үлкен резонанс тудырған сыбайлас жемқорлық жанжалы жаңа құқықтық кезеңге өтті. Елдің Кассациялық әкімшілік сотының ресми мәлімдемесіне сәйкес, танымал кәсіпкер Тимур Миндичтің мемлекет басшылығына қарсы берген талап арызы ресми түрде өндіріске қабылданды. Осы шулы істі егжей-тегжейлі қарастыратын арнайы сот алқасы осы жылдың 14 мамырында құрылды.
Айта кетерлігі, бұл сот ісінде жауапкер ретінде тікелей Украина Президенті Владимир Зеленский, Ұлттық қауіпсіздік және қорғаныс кеңесі (ҰҚҚК) және Экономика, қоршаған орта және ауыл шаруашылығы министрлігі көрсетілген.
Тимур Миндич «Украинская правда» басылымына берген эксклюзивті сұхбатында өзіне тағылған барлық айыптарды қатаң түрде жоққа шығарып, өзін толығымен кінәсіз деп санайтынын білдірді: «Мені өмірімде мүлдем жасамаған, маған қатысы жоқ істер үшін айыптап жатыр», — деп атап өтті кәсіпкер.
«Энергоатом» төңірегіндегі миллиардтық дағдарыс
Тимур Миндич Украинаның атом энергетикасы саласындағы ең ірі мемлекеттік кәсіпорны — «Энергоатом» компаниясының айналасында туындаған ауқымды сыбайлас жемқорлық жанжалының басты фигуранттарының бірі ретінде қарастырылуда.
Украинаның Ұлттық сыбайлас жемқорлыққа қарсы бюросы (NABU) мен Мамандандырылған сыбайлас жемқорлыққа қарсы прокуратура 2025 жылдың қарашасында осы стратегиялық компания жүйесіндегі құпия қылмыстық схеманы әшкерелегенін жариялаған болатын. Тергеу органдарының болжамы бойынша, компания басшылығы мен делдалдар мердігерлерден келісімшарттың жалпы сомасының 10–15 пайызы көлемінде ірі көлемде пара (откат) талап етіп келген.
Осы қылмыстық іс аясында бірқатар жоғары лауазымды тұлғалармен қатар Тимур Миндичтің де есімі аталды. Сот органдарының мәліметінше, бұл бизнесмен энергетика саласындағы жоғары лауазымды тұлғалардың шешім қабылдауына заңсыз жолмен ықпал еткен болуы мүмкін.
Тінту және бірнеше сағат бұрынғы «қашу»
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтер осы іс бойынша жедел әрекеттерді бастап, Миндичтің және сол кезде Әділет министрі қызметін атқарған Герман Галущенконыңтұрғын үйлерінде ауқымды тінту шараларын өткізді. Алайда, хабарламаларға сәйкес, кәсіпкер құқық қорғау органдары оның үйіне келгенге дейін бірнеше сағат бұрын Украина аумағынан шұғыл түрде шығып үлгерген.
Осы ірі жанжал мен тергеу қорытындыларынан кейін Украинаның Ұлттық қауіпсіздік және қорғаныс кеңесі шұғыл жиын өткізіп, тегі израильдік Тимур Миндич пен оның серіктесі, кәсіпкер Александр Сукерманға қатысты қатаң экономикалық және саяси санкциялар енгізу туралы шешім қабылдады. Президент Владимир Зеленский өткен жылдың 13 қарашасында арнайы жарлыққа қол қойып, бұл шектеулерді ресми түрде күшіне енгізген еді.
Миндич айырылған құқықтар мен активтер тізімі
Енгізілген қатаң санкциялар пакеті аясында Тимур Миндич төмендегі барлық мүмкіндіктерден айырылды:
Елдің барлық мемлекеттік марапаттары мен атақтары жойылды;
Украина аумағындағы барлық банк шоттары мен қаржылық активтері бұғатталды;
Сауда операцияларын жүргізуге және жеке капиталды шетелге шығаруға тыйым салынды;
Мемлекеттік мүлікті жекешелендіру процестеріне қатысу құқығынан айырылды;
Украинаның радиожиіліктерін пайдалануға, мемлекеттік және қорғаныс сатып алуларына қатысуға, сондай-ақ жаңа жер учаскелерін сатып алуға толықтай тыйым салынды.
Қазіргі уақытта шетелде жүріп өз құқықтарын қалпына келтіруге тырысып жатқан бизнесменнің президент жарлығына қарсы ашқан бұл талап арызы Украина соты үшін кезекті үлкен сынақ болмақ.
Сіздің ойыңызша, шетелге кетіп қалған кәсіпкердің Украина Жоғарғы сотында Президент пен Ұлттық қауіпсіздік кеңесін жеңу мүмкіндігі бар ма?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
