Солтүстік және Орталық Америка аймағындағы геосаяси жағдай кенеттен шиеленісе түсті. Ақ үй әкімшілігі мен Куба басшылығы арасындағы көп жылдық салқындық пен саяси қайшылық қайтадан өршіді. АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубио Бостандық аралы (Куба) Құрама Штаттар үшін тікелей «ұлттық қауіпсіздікке елеулі қауіп» төндіріп отырғанын мәлімдеді. Сол себепті ресми Гаванамен бейбіт келісімге келу және дипломатиялық қарым-қатынасты қалпына келтіру мүмкіндіктері қазіргі жағдайда «өте төмен» деп бағалануда. Бұл туралы әлемге әйгілі BBC ақпарат агенттігі хабарлады.
Вашингтонның мұндай қатаң мәлімдемелері тектен-тек емес. Бұдан бір күн бұрын ғана АҚШ сот жүйесі Кубаның бұрынғы Президенті, аңызға айналған Рауль Кастроға қатысты ресми түрде кісі өлтіру айыбын таққан болатын. Мәселе мынада, 1996 жылы халықаралық су айдыны үстінде «Brothers to the Rescue» гуманитарлық ұйымына тиесілі екі ұшақ Куба әскери әуе күштері тарапынан атып түсіріліп, салдарынан үш Америка азаматы қаза тапқан еді. Арада жылдар өте келе, Вашингтон қазір 94 жасқа келген Рауль Кастроны американдықтарды өлтіруге тікелей бұйрық берді деп айыптады.
Мемлекеттік хатшы Марко Рубио АҚШ Президенті Дональд Трамптың өз елі мен азаматтарын шетелден келетін кез келген қауіп-қатерден, қажет болса қарулы күшпен қорғауға толық заңды құқығы мен міндеті бар екенін қатаң атап өтті.
Дипломатиядан үміт үзілді ме?
Биылғы жылдың 21 мамырында бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерімен ұйымдастырылған сұхбатта Марко Рубио дипломатиялық келіссөздер әлі де екі мемлекет арасындағы қарым-қатынасты үйлестірудің ең оңтайлы жолы болып қала беретінін мойындады. Алайда ол Ақ үйдің көңілі қалғанын жасырмады:
«Шынымды айтсам, қазіргі уақытта Кубада біз кімдермен сөйлесіп жатқанымызды және ондағы саяси режимді ескерсек, жақын арада бейбітшілік орнау ықтималдығы өте аз», — деп қосты АҚШ-тың бас дипломаты.
Сонымен қатар, ол Куба басшылығын «бүкіл Америка аймағында халықаралық терроризмді қаржыландырушы және қолдаушы негізгі демеушілердің бірі» деп ашық айыптады.
Гавананың қатаң жауабы: «Бұл жай ғана өтірік және агрессия»
Куба Сыртқы істер министрі Бруно Родригес Ақ үйден шыққан бұл ауыр айыптауларға қатысты жедел және қатаң жауап берді. Ол Марко Рубионың бүкіл әлем қауымдастығы алдында «ашықтан-ашық өтірік айтқанын» алға тартып, Куба мемлекеті өз тарихында ешқашан АҚШ қауіпсіздігіне қауіп төндірмегенін және оған ұмтылмағанын мәлімдеді.
Бостандық аралының сыртқы саясат ведомствосы басшысының пікірінше, Мемлекеттік хатшы Рубио әдейі «әскери агрессияны қоздыруға» және екі халықты соғысқа итермелеуге тырысуда. Родригес ресми Вашингтон көп жылдардан бері Куба халқы мен егемендігіне қарсы «қатыгез, әділетсіз және жүйелі» экономикалық-саяси шабуылдарды тоқтатпай келе жатқанын өкінішпен атап өтті.
Кариб теңізіне ядролық авиатасығышы бар алып флот кірді
Дипломатиялық соғыстар аясында АҚШ Қарулы Күштері нақты әскери әрекеттерге дайындығын көрсете бастады. АҚШ Қорғаныс министрлігінің Оңтүстік қолбасшылығының ресми мәлімдемесіне сәйкес, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің заманауи ядролық қозғалтқышпен жабдықталған әйгілі «USS Nimitz» авиатасығыш кемесі бастаған алып әскери соққы беру тобы Кариб теңізі акваториясына ресми түрде кірді.
Бұл алып флот жалғыз емес, оның құрамында Куба жағалауына жақын жерге келесідей ірі әскери күштер орналастырылды:
Көптеген жойғыш және бомбалаушы ұшақтарды қамтитын «Carrier Air Wing 17» жауынгерлік авиация тобы;
Ең заманауи зымыран жүйелерімен қаруланған «USS Gridley» эсминц әскери кемесі;
Флоттың ұзақ мерзімді жауынгерлік әрекеттерін қамтамасыз ететін «USNS Matuxent» арнайы қамтамасыз ету танкері.
Пентагон қолбасшылығы бұл алып теңіз әскерінің аймаққа жұмылдырылуының мақсаты — АҚШ әскери күштерінің «жоғары деңгейдегі жауынгерлік дайындығын, кез келген қашықтыққа соққы беру әлеуетін және стратегиялық басымдығын» айқын көрсету екенін жасырмады. Әлемдік саясаттанушылар Кариб бассейнінде жаңа «Зымыран дағдарысы» басталуы мүмкін деп алаңдаушылық білдіруде.
Сіздіңше, АҚШ-тың Куба маңына ядролық авиатасығыш кеме жіберуі аймақта жаңа соғыс өртін тұтата ма, әлде бұл жай ғана Гавананы қорқыту үшін жасалған саяси демонстрация ма?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
