Өзбекстан үкіметі салық заңнамасын ауқымды түрде жаңартуға кірісіп жатыр. Шавкат Мирзиёев 25 желтоқсанда қол қойған құжатқа сәйкес, 2026 жылғы 1 сәуірден бастап республикада акциз салығының жаңа мөлшерлемелері күшіне енеді. Өзгерістер жанармай-майлау өнімдерінен бастап азық-түлік сегментіне дейінгі көптеген тұтыну тауарларына әсер етеді. Бұл туралы upl.uz хабарладыхабарбереді.
Ең үлкен назар мұнай өнімдері мен газ нарығына аударылды: бұл бағытта мөлшерлемелер орта есеппен шамамен 7% өседі. Өндірушілер үшін АИ-80 және одан жоғары маркалы бензиннің бір тоннасына акциз 375 000 сумнан 402 000 сумға көтеріледі. АИ-91 бойынша да ұқсас өзгеріс бар: 335 000 сумның орнына 360 000 сум. Авиациялық керосин (синтетикалық түрлерінен басқа) үшін мөлшерлеме 300 000 сумнан 321 000 сумға өседі.
Дизель отынында да салықтық қысым күшейеді: стандартты дизельдің бір тоннасы 385 000 сумға дейін жетеді. «Eco» маркалы экологиялық таза дизель бұрынғы 325 000 сумның орнына 348 000 сум мөлшерлемесімен салық салынады.
Жанармайды жанармай құю бекеттерінен сатып алатын жүргізушілер де жаңартылған акциздерді сезінеді. Сәуірден бастап АИ-80 бензині үшін бөлшек акциз бір литріне 525 сумнан 562 сумға шығады. Жоғары октанды АИ-91 бензині бойынша мөлшерлеме 470 сумнан 505 сумға көтеріледі.
Газ нарығында да индексация бар: сығылған газдың бір текше метрі үшін акциз 750 сумнан 805 сумға өседі. Сұйытылған газды өткізу 562 сум/литр (немесе 1 070 000 сум/тонна) мөлшерінде салық салынады. Сонымен бірге табиғи газ бойынша фискалдық жүктеме 12% деңгейінде өзгеріссіз қалады.
Қатарлас түрде алкогольсіз сусындар мен жеңіл тіскебасарлар сегментінде де «ойын ережелері» жаңартылады. Енді қантты сусындарға акциз мөлшері сусынның 100 миллилитріндегі қант концентрациясына байланыстырылды: 5 грамға дейін — 500 сум/литр, 5–10 грам аралығы — 515 сум/литр, 10 грамнан асса — 535 сум/литр. Қатаң талап та бар: қаптамада құрамы көрсетілмесе, автоматты түрде ең жоғары мөлшерлеме қолданылады.
Қант алмастырғыш қосылған сусындар бойынша күрт секіріс тіркелді: акциз 300 сумнан 500 сум/литрге көтеріледі. Энергетикалық сусын өндірушілері үшін өсім 7,5% болып, іс жүзінде 2150 сум/литрді құрайды.
Көктемгі жаңалықтар тағы бір бағытта тарихи шешім әкелді — картоп чипстеріне алғаш рет акциз енгізіледі. Тұтынушылық қаптамада сатылатын, жұқа кесілген картоптан дайындалған қуырылған немесе кептірілген өнімдер осы санатқа кіреді. Мөлшерлеме 15 000 сум/кг болып белгіленді және ол жергілікті өндірушілер мен импорттаушыларға бірдей қолданылады.
Өзбекстан Орталық Азияда прогрессивті «қант салығын» енгізген алғашқы мемлекеттердің бірі болғаны атап өтіледі. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мұндай тетікті семіздік пен диабетке қарсы тиімді шаралардың қатарына жатқызады, ал елде жиналатын қаражатты халықты сауықтыру қорының дамуына да бағыттау жоспарланған.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
