Өзбекстан Республикасы Бәсекелестікті дамыту және тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитеті 2025 жыл ішінде жүзеге асырылған мемлекеттік сатып алулар бойынша ауқымды тексеру нәтижелерін жариялады. Талдауларға сәйкес, жалпы құны 18,8 триллион сумды құрайтын 23 мыңнан астам сатып алу процестері терең зерттелді. Өкінішке орай, бұл процестерде ашықтық пен бәсекелестік қағидаттарына қайшы келетін елеулі заң бұзушылықтар анықталды. Атап айтқанда, тапсырыс берушілер мен қатысушылар тарапынан 16 135 сауда процесінде барлығы 28 304 бәсекелестікке қарсы әрекеттер жасалғаны белгілі болды.
Тексерулер көрсеткендей, ең көп заң бұзушылықтар сауда-саттықты өткізу тәртібін бұзумен байланысты болып, 16 017 жағдайда заңнама талаптары айналып өтілген. Сондай-ақ, 8 647 жағдайда жекелеген қатысушыларға жасанды түрде жеңілдікті шарттар жасалғаны анықталды. Бұл жағдай мемлекеттік қаражатты пайдалануда сыбайлас жемқорлық қаупінің жоғары екенін және салауатты бәсекелестік ортаға елеулі нұқсан келіп жатқанын білдіреді. Сонымен қатар, 1 145 жағдайда қатысушылардың өзара сөз байласуы, 801 жағдайда бәсекелестерді негізсіз саудадан шеттету сияқты заңсыз тәжірибелер байқалды.
Комитет анықтаған тағы бір алаңдатарлық жағдай – мүдделер қақтығысы және аффилирленгендік. 685 жағдайда қатысушылар арасында, 61 жағдайда тапсырыс беруші мен қатысушы арасында өзара байланыстың бар екені әшкереленді. Мұндай жағдайлар мемлекеттік сатып алулардың әділдігіне нұқсан келтіреді. Анықталған заң бұзушылықтар бойынша құқық қорғау органдарымен бірлесіп жұмыс жүргізіліп, 11 427 сатып алу бойынша тиісті мәліметтер құқық қорғау органдарына ұсынылды. 4 708 жағдай бойынша әкімшілік істер қозғалды.
Қабылданған шаралар нәтижесінде мемлекеттік сатып алу субъектілерінің лауазымды тұлғаларына қатысты 714 әкімшілік хаттама толтырылып, сот органдарына жіберілді. Сондай-ақ, заң бұзушылыққа жол берген корпоративтік тапсырыс берушілерге қаржылық айыппұлдар салынып, болашақта мұндай жағдайларды қайталамау бойынша қатаң нұсқаулар берілді. Бәсекелестік комитеті мемлекеттік сатып алуларда ашықтықты қамтамасыз ету және бюджет қаражатының мақсатты жұмсалуын бақылау бойынша жұмысты жалғастыруда. Мұндай бақылау шаралары болашақта мемлекеттік сатып алуларда бәсекелестік ортаны жақсартуда және сыбайлас жемқорлық факторларын азайтуда маңызды рөл атқарады.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
