Өзбекстанда сәуір айында палау бағасы айтарлықтай қымбаттады. Мәліметтерге сәйкес, ел аймақтарында палау индексі 2,84 пайызға өсті. Бұл көрсеткіш жалпы инфляция қарқынынан жоғары болып, халықтың ең сүйікті тағамдарының бірі саналатын палаудың да нарықтағы баға қысымынан тыс қалмағанын көрсетеді.
Палау бағасының өсуіне, ең алдымен, негізгі азық-түліктердің қымбаттауы әсер етті. Әсіресе, ет пен сәбіз бағасының өсуі дайын тағам құнына тікелей әсер етті. Сонымен қатар, май, ноқат, зире, тұз және басқа да дәмдеуіштер бағасындағы өзгерістер де жалпы қымбаттауды күшейтті.
Сәуір айында сиыр етінің бағасы елдің барлық аймақтарында 100 мың сумдық шектен асып кетті. Ең жоғары көрсеткіш Ферғана облысында тіркелді — мұнда сиыр етінің бағасы 122 868 сумға жетті. Бұл палау дайындау шығындарының артуындағы ең маңызды факторлардың бірі болды.
Дайын палау порциясының бағасы бойынша Ташкент көш бастап тұр. Елордада орташа чек 122 543 сумды құрады. Бұл сан күнделікті тамақтану шығындарының да халық бюджетіне біртіндеп салмақ түсіре бастағанын көрсетеді. Қарапайым тілмен айтқанда, палау да енді «демалыс күнгі көңіл-күй» тағамынан «қалтаға қарап таңдалатын» тағамға айналып барады.
Бағаның өсуі тек ет немесе сәбізбен шектелмеді. Зире, ноқат, май және тұз сияқты ұсақ көрінгенімен, палаудың дәмін айқындайтын өнімдер де қымбаттады. Бұл республика бойынша палау индексінің жалпы өсуіне алып келді.
Мамандар мұндай жағдайды азық-түлік нарығындағы жалпы баға қысымымен, логистикалық шығындармен, маусымдық факторлармен және кейбір өнімдерге сұраныстың жоғарылығымен түсіндіруге болатынын атап өтуде. Өйткені палау бір ғана тағам емес, ол бірнеше негізгі өнім бағасын өзінде көрсететін халықтық экономикалық көрсеткішке айналды.
Палау индексіндегі өсу халық үшін жай ғана статистика емес. Ол күнделікті өмірде сезілетін баға өзгерісін айқын көрсетеді. Өйткені палау өзбек дастарханының тұрақты қонағы, той-томалақ, отбасылық жиындар мен достар ортасының ажырамас бөлігі болып табылады.
Сәуір айындағы қымбаттау азық-түлік нарығындағы өзгерістердің халық тұтынуына тікелей әсер етіп жатқанын көрсетеді. Егер негізгі азық-түліктер бағасы өсе берсе, дайын тағамдардың құны да тағы көтерілуі мүмкін. Сол себепті нарықтағы баға тұрақтылығы тек экономикалық емес, әлеуметтік маңызға да ие.
Қысқасы, палау индексі бұл жолы жай ғана сан емес, дастархан басындағы шынайы жағдайды көрсетті. Баға өсіп жатыр, ал қалта мұны өте жақсы сезінуде.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
