Тағы бір атышулы ғылыми жетістік - және бұл жолы шынымен де тарихқа енуге лайық. АҚШ-тың Аллен институты мен Жапония Электробайланыс университетінің зерттеушілері тышқан миының қыртысын толығымен цифрландырып, әлі күнге дейін теңдесі жоқ виртуалды модель жасады. Олар 9 миллион нейрон мен 26 миллиард синапсты бір жұмыс істейтін жүйеге біріктіре алды. Бұл туралы SC25 суперкомпьютинг конференциясы аясында айтылды.
Жоба жетекшілерінің бірі Антон Архипов бұл жетістікті "техникалық прогрестегі үлкен секіріс" деп атады. Оның айтуынша, алғаш рет мұндай күрделі симуляцияны практикалық және тиімді іске қосуға болатыны дәлелденді. Демек, жақын болашақта неғұрлым терең нейробиологиялық талдаулар, тіпті адам миының моделін құру мүмкіндігі айқын бола бастады.
Жасалған модель өзара байланысты 86 функционалды ми аймағын қамтиды. Симуляцияны қолдану үшін әлемдегі ең жылдам суперкомпьютер - Fugaku таңдалды. Ол секундына квадриллиондаған әрекеттерді орындап, миллиардтаған виртуалды нейрондық байланыстарды бір уақытта синхрондайды.
Нағыз тышқанның миы шамамен 70 миллион нейроннан тұрса да, бұл модельденген мидан шамамен сегіз есе көп: зерттеушілер нейрондардың қалай "жанғанын," қозу толқындарының қалай таралатынын және бір аймақтағы кішкентай бұзылудың басқа нүктеге қалай әсер ететінін нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік алды.
Симуляцияның көмегімен ғалымдар екі жарты шар арасындағы өзара әрекеттесуді, танымдық процестер мен зейінге байланысты белсенділіктің қалай қалыптасатынын зерттеді. Мұны тірі мида, инвазивті операцияларсыз жүзеге асыру мүмкін емес дерлік еді - бірақ виртуалды ми мұндай шектеулерді жойды.
Сонымен қатар, жаңа цифрлық карта неврологиялық аурулар мен мидың әртүрлі бұзылыстарын жануарларға қайта тәжірибе жасамай-ақ сынап көруге мүмкіндік береді. Мұның өзі медицина мен биоэтика үшін үлкен қадам.
Зерттеушілердің келесі мақсаты - модельді одан әрі үлкейту, алдымен тышқан миының толық виртуалды формасын жасау, содан кейін адам миының сандық көшірмесіне жол ашу.
Әрине, нейротехнологияда жаңа дәуір енді ғана басталып жатыр.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
