Халықаралық ғарыш станциясында (ХҒС) өткізілген 30 күндік бірегей тәжірибе нейробиология саласында жаңа дәуірді бастады. Alysson R. Muotri бастаған ғалымдар тобы адам миының органоидтарын, яғни "мини-миларды" пайдаланып, микрогравитация жағдайында нейрондардың даму және дегенерация процестерін бақылады. Зерттеу нәтижелері ғарыш кеңістігінің биологиялық тіндердің қартаю процесін Жерге қарағанда бірнеше есе жеделдететінін, яғни "фенотиптік сығылу" эффектін растады. Бұл туралы Ixbt.com хабарлайды .
Тәжірибе барысында Ретт синдромы сияқты ауыр нейрогенетикалық ауруларды зерттеу үшін iPSC (индукцияланған плюрипотентті дің жасушалары) арқылы өсірілген органоидтар қолданылды. Ғалымдар MECP2 геніндегі мутациялар салдарынан туындайтын патологияларды талдады. Микрогравитация жағдайы зертханалық модульді өзіндік "уақыт машинасына" айналдырып, жылдар бойы өтетін аурудың дамуын небәрі бір ай ішінде бақылауға мүмкіндік берді.
Техникалық тұрғыдан тәжірибе Space Tango автоматтандырылған жүйесі арқылы жүзеге асырылды. Мәліметтерді өңдеуде Orbitrap Astral масс-спектрометрі қолданылды. Бұл құралдардың көмегімен 6000-ға жуық ақуыз топтары анықталды. Талдаулар MeCP2 ақуызы тек нейрондардың дамуын басқарып қана қоймай, сонымен қатар ғарыштық радиация жағдайында геном тұрақтылығын сақтауда шешуші маңызға ие екенін көрсетті.
Бұл зерттеу генетикалық ауруларды емдеуде жаңа тәсілдерді әзірлеуге ғана емес, сонымен қатар ұзақ мерзімді ғарыштық ұшулар кезінде адам миын қорғау әдістерін түсінуге қызмет етеді. Алынған мәліметтер базасы болашақтағы ғарыштық нейробиология зерттеулері үшін іргелі негіз болады.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
