Технология әлеміндегі жылдам қарқын табиғи ресурстардың айтарлықтай азаюына алып келуде. «Patterns» журналында жарияланған жаңа зерттеу нәтижелері көрсеткендей, жасанды интеллект (ЖИ) жүйелері бүгінгі күні тек қана энергияны емес, ішетін су қорларын да бұрын-соңды болмаған деңгейде тәуекелге ұшыратуда.
Энергия тұтыну: Малайзиядан да асып түсті
Жасанды интеллект жүйелерінің қуатқа деген қажеттілігі жыл сайын геометриялық прогрессиямен артып келеді.
- 2024 жыл: 5,3 – 9,4 ГВт қуат.
- 2025 жылғы қорытынды: 23 ГВт-қа дейін өсу (жылына 201,5 тераватт-сағат).
Егер жасанды интеллект жеке мемлекет болғанда, ол энергияны тұтыну бойынша әлемде 25-орынға шығып, 38 миллион халқы бар Малайзияны артта қалдырып, Мысырмен қатар тұр еді.
ChatGPT және бір шыны су
Біз қарапайым сұрағымызға ChatGPT-ден жауап ала отырып, осы үдеріс артында қанша ресурс жатқанын елестетпейміз. Зерттеулерге сәйкес, бір сұрақ-жауап үшін жұмсалатын су мөлшері адамның күнделікті ішетін су қажеттілігіне тең.
Жасанды интеллектті басқаратын алып серверлерді салқындату үшін миллиондаған литр су қажет. Бұл сулар салқындату жүйесінде буланып кетіп, ауыл шаруашылығында, өнеркәсіпте және адамдар тұратын аймақтарда «су тапшылығын» тудыруда. Қазіргі уақытта ЖИ жүйелері жалпы адамзат бөтелкеленген судан тұтынып отырған мөлшерден де көп ресурсты «ішіп» кетуде.
Техно-алыптардың «темір сандықтағы» құпиялары
Google және Apple сияқты компаниялар өздерінің экологиялық есептерін көрнекі етіп көрсеткенімен, деректер орталықтарындағы насос пен буландырғыштар туралы үнсіз қалады. Әсіресе, Amazon компаниясы өзінің деректер орталықтарының ресурстарға әсерін құпия ұстауы сынға ұшырап жатыр.
2028 жылға қарай АҚШ-тың өзінде 35 гигаватт электр энергиясының тапшылығы орын алмақ деп болжануда. Ең үлкен қысым нақ осы жасанды интеллект инфрақұрылымына түседі.
Физикалық шектеулер және болашақ
Технологиялардың шексіз өсу графиктері табиғаттың физикалық шектеріне соқтығысып отыр. Ерте ме, кеш пе, жергілікті биліктер мен үйлестіруші органдар энергия және су тапшылығының себебінен жаңа орталықтардың құрылысына «жоқ» деуге мәжбүр болады. Жасанды интеллект жарысының тағдыры түптің түбінде бір маңызды ресурсқа — қарапайым суға тірелетіні айқын.
Сіздің ойыңызша, технология дамуы үшін табиғи ресурстарды осыншалықты құрбан ету өзін ақтай ма?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
