Өзбекстанда курорттық және рекреациялық аймақтарды қорғауға, табиғи байлықтарды сақтауға және экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз етуге бағытталған жаңа заңнамалық өзгерістер қабылданды. Бұл қадам елде табиғатты ұтымды пайдалану және демалыс орындарын болашақ ұрпақ үшін сақтап қалу жолындағы маңызды шешім ретінде бағалануда.
14 мамырда қабылданған № ӨРҚ-1145 заңымен «Қорғалатын табиғи аумақтар туралы» заңға толықтырулар енгізілді. Жаңа нормалар негізінен экологиялық таза аймақтарда, курорттық зоналарда және рекреациялық орындарда табиғатқа зиян келтіруі мүмкін әрекеттерді шектеуге бағытталған.
Заң үш айдан кейін күшіне енеді. Демек, белгіленген мерзімнен кейін қорғалатын табиғи аумақтарда жұмыс істейтін кәсіпкерлер, өндірушілер және қызмет көрсетуші субъектілер жаңа экологиялық талаптарға бейімделуі керек болады.
Жаңа тәртіптің ең маңызды тұстарының бірі — пластикалық өнімдерге қатысты шектеу. Экологиялық таза аймақтарда табиғи органикалық полимерлерден басқа кейбір пластикалық бұйымдарды өндіруге және сатуға тыйым салынады. Мұндай өнімдердің тізімін Министрлер Кабинеті бекітеді.
Бұл шектеу, ең алдымен, табиғатқа ұзақ жылдар бойы зиян келтіретін пластикалық қалдықтарды азайтуға қызмет етеді. Себебі курорттық аймақтарда адам ағыны көп болады, бұл қалдықтардың көбеюіне әкеледі. Егер мұндай үдеріс бақылаусыз қалса, табиғи көріністер, су айдындары және топырақ жағдайына елеулі зиян келуі мүмкін.
Тағы бір маңызды тыйым өнеркәсіптік нысандарға қатысты. Жаңа нормаларға сәйкес, табиғи кешендерге теріс әсер ететін нысандарды салуға және оларды пайдалануға болмайды. Бұл курорттық аймақтар маңында табиғатқа ауыр жүктеме түсіретін құрылыс пен өндірістік қызметке қатаң көзқарас болатынын білдіреді.
Сондай-ақ ландшафттарды сақтау мәселесіне де ерекше назар аударылуда. Экожүйелердің тұрақтылығын, табиғи көріністердің бейнесін және жер асты суларының жағдайын бұзуы мүмкін кез келген жұмыстарға тыйым салынады. Бұл ереже табиғатты тек бүгін үшін емес, болашақ үшін де қорғауға қызмет етеді.
Курорттық аймақтардың басты құндылығы — оның таза ауасы, табиғи ортасы, су ресурстары және қайталанбас көріністері. Егер осы байлықтар жоғалса, аймақтың туристік тартымдылығы да төмендейді. Сол себепті жаңа талаптар демалыс орындарын ретсіз құрылыс пен экологиялық қауіптерден қорғауға бағытталған.
Заңға сәйкес, мемлекеттік экологиялық сараптаманың теріс қорытындысын алған кез келген қызмет заңсыз деп танылады. Бұл енді экологиялық бағалау үдерісінің маңыздылығы одан әрі артатынын көрсетеді. Яғни табиғатқа әсері елеулі жобалар алдымен тексеріледі, содан кейін шешім қабылданады.
Мамандардың пікірінше, мұндай көзқарас рекреациялық зоналардың әлеуетін дұрыс дамыту үшін қажет. Өйткені туризм тек қонақүй мен жол салумен емес, сонымен қатар табиғи ортаны сақтап қалумен де дамиды. Табиғат бұзылса, туризм де ұзаққа бармайды.
Жаңа нормалар кәсіпкерлер үшін де маңызды сигнал болады. Енді курорттық аймақтарда қызмет атқаруда тек табыс емес, экологиялық жауапкершілік те бірінші орынға шығады. Бизнес табиғатпен санасып жұмыс істеуі керек болады.
Қысқасы, Өзбекстан курорттық аймақтарда экологиялық тәртіпті күшейту арқылы табиғатты қорғау және туризмді тұрақты дамыту жолында кезекті қадам жасауда. Мұндағы мақсат қарапайым: демалыс орындары тек бүгінгі туристер үшін емес, ертеңгі ұрпақ үшін де таза, әдемі және қауіпсіз болып қалуы керек.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
