Сенат кәмелетке толмағандарды ID-картасыз жұмысқа орналастыру және олардың құқықтарын қорғау мәселесін бақылауға алды. Атап айтқанда, әлеуметтік көмекке мұқтаж отбасылардағы жасөспірімдердің құжатсыз қалуы, олардың мамандық үйренуіне және ресми жұмыспен қамтылуына кедергі келтіретін күрделі мәселе ретінде көтерілуде.
Сенатор Малика Кадырханова бұл мәселе бойынша Жастар істері агенттігіне ресми сауал жолдады. Онда әлеуметтік-құқықтық көмек орталықтарынан отбасыларына қайтарылған жасөспірімдерге атаулы қолдау көрсету, оларға құжат алуда практикалық көмек беру және жұмыспен қамту бағдарламаларына тарту бойынша нақты шаралар қабылдау қажеттігі атап өтілген.
Мәліметтерге сәйкес, 2026 жылдың сәуір айына дейін Ішкі істер министрлігінің әлеуметтік-құқықтық көмек орталықтарынан 16–17 жастағы 14 638 жасөспірім өз отбасына қайтарылған. Алайда олардың 2 671-і әлі де ID-картаға ие емес. Бұл жай ғана сан емес — әрқайсысының артында оқу, мамандық, жұмыс және болашақ мәселесі тұр.
Отбасылардың ауыр материалдық жағдайына байланысты кейбір жасөспірімдер жеке басын куәландыратын құжаттарды уақытында ала алмай отыр. Нәтижесінде олар ресми жұмысқа орналасу, мамандық үйрену, мемлекеттік бағдарламалардан пайдалану және қоғамда өз орнын табуда қиындықтарға тап болуда.
Бұл жағдай, әсіресе, әлеуметтік көмекке мұқтаж отбасылардың балалары үшін ауыр тиеді. Себебі құжатсыз қалған жасөспірім еңбек нарығына заңды түрде кіре алмайды, кәсіптік білім алу мүмкіндіктерін толық пайдалана алмайды және кейде бейресми еңбекке мәжбүр болуы мүмкін. Бұл болашақта оның құқықтарының бұзылу қаупін одан әрі арттырады.
Сенатор Жастар істері агенттігінен мұндай жасөспірімдерді нақты тізім негізінде зерттеуді, оларға ID-карта алуда қолдау көрсетуді және келесі кезеңде мамандық пен жұмыспен қамту бағдарламаларына бағыттау бойынша іс-шаралар жоспарын ұсынуды талап етті.
Мұнда әңгіме тек құжат рәсімдеу туралы емес. Шын мәнінде, ID-карта жасөспірімнің білім, жұмыс, медициналық қызмет, әлеуметтік көмек және құқықтық қорғау жүйесіне кіруі үшін негізгі кілт болып табылады. Кілт болмаса, есік бар, бірақ ашылмайды — мәселе де дәл осында.
Сол себепті бұл мәселенің Сенат деңгейінде бақылауға алынуы маңызды. Егер жауапты мекемелер құжатсыз жасөспірімдермен жүйелі жұмыс істесе, мыңдаған жастар мамандық үйренуге, жұмысқа орналасуға және өмірін дұрыс жолға қоюға мүмкіндік алады.
Қысқасы, Сенат ID-картасыз қалған кәмелетке толмағандардың құқықтары мен жұмыспен қамтылу мәселесін бақылауға алды. 2 671 жасөспірім әлі жеке басын куәландыратын құжатқа ие емес. Ендігі басты міндет — оларды қағаз жүзінде емес, іс жүзінде қолдау. Өйткені жастарға құжат беру — бұл жай ғана пластикалық карта емес, болашаққа кіру рұқсатнамасы.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
