Uçaklar için süper iletken motor ilk testlerden geçti

Glasgow'daki (İskoçya) Strathclyde Üniversitesi araştırmacıları, "yeşil" havacılık yolunda önemli bir adım atıldığını duyurdu: 100 kW gücünde, tamamen süper iletken bir havacılık elektrik motorunun çalışan prototipini oluşturup başarıyla test ettiler. Proje, Airbus'ın desteğiyle ZEST (Sürdürülebilir Ulaşım için Sıfır Emisyon) programı kapsamında yürütülüyor ve geleceğin elektrikli yolcu uçakları için kilit teknolojilerden biri olarak görülüyor. Konuyla ilgili Ixbt.com haber veriyor.

Havacılığın elektrifikasyonundaki temel sorun ağırlık ve ısı kaybıdır. Geleneksel elektrik motorlarındaki bakır sargılar, güç arttıkça aşırı ısınır ve yapı ağırlaşır. Havacılıkta her fazla kilogram uçuş menzili ve verimliliğini doğrudan etkiler. Süper iletken motorlar bu kısıtlamayı aşma imkanı sunar: malzeme aşırı düşük sıcaklıklara soğutulduğunda elektrik direncini kaybeder, böylece akım kayıpsız akar ve ısınma neredeyse durur. Bu da motorun ağırlığını artırmadan gücünü büyük ölçüde artırma imkanı sağlar.

Profesör Min Zhang'ın ekibi, sıvı helyum sıcaklığı gerektiren klasik yöntemden vazgeçerek 20 ile 77 K (-253…-196 °C) arasında çalışan "yüksek sıcaklıklı" süper iletkenleri kullandı. Prototipte minimum kayıplı sargılar, fırçasız sistem ve rotor dönerken çalışan entegre kriyojenik soğutma sistemi kullanıldı. Aslında bu motor, güç ve soğutma sistemlerini birleştiren kompakt bir kriyojenik elektromekanik modüldür.

Bu teknoloji, Airbus'ın savunduğu hidrojen havacılığı ile mükemmel uyum sağlar. Şirket, sıvı hidrojeni karbon nötr uçaklar için ana yakıt olarak görüyor. Böyle bir şemada hidrojen sadece enerji kaynağı değil, aynı zamanda süper iletkenleri soğutmak için soğutucu akışkan görevi de görebilir. Bu, geleceğin uçak mimarisini basitleştirir ve sistemin genel verimliliğini artırır.

Şu an sadece prensip gösterimi söz konusu — 100 kilowattlık motor bir yolcu uçağını kaldırmak için yeterli değil. Ancak stabil çalışması konseptin uygulanabilirliğini kanıtladı. Bir sonraki aşama, teknolojiyi ticari havacılık için gerekli olan megawatt seviyesine çıkarmaktır. Halen Hinetics, HyFlux, Toshiba ve Raytheon gibi şirketler bu alanda aktif araştırmalar yürütüyor.