Eron prezidenti Masʼud Pizishkiyon amerikaliklarga ochiq maktub yozib, unda amerikaliklardan «buzib ko‘rsatilgan va sunʼiy yaratilgan hikoyalar oqimidan tashqariga qarashga» chaqirdi. Uning taʼkidlashicha, Vashington siyosati haqiqatan ham «Avvalo Amerika» tamoyiliga muvofiq harakat qiladimi, degan savol tug‘ilmoqda va bu borada shubha bor.
Shuningdek, Pizishkiyon AQSHning «oxirgi amerikalik askar qolguncha» jangga tayyor ekanligi holatida, Isroilning “proksi”si sifatida harakat qilishi mumkinligi masalasini ko‘tardi. Maktub 1 aprel kuni kechqurun Press TV veb-saytida eʼlon qilindi.
Pizishkiyon taʼkidlashicha, Eron «tajovuz, ekspansiya yoki hukmronlik yo‘lini tanlamagan» va faqat o‘zini himoya qilish maqsadida harakat qilmoqda. Uning so‘zlariga ko‘ra, Eronni tahdid sifatida ko‘rish «siyosiy va iqtisodiy manfaatlar natijasi». Shuningdek, u eronliklar «boshqa davlatlar xalqlariga, jumladan amerikaliklarga qarshi dushmanlik kayfiyatida emasligini» alohida taʼkidladi.
Maktubda prezident urushning eskalatsiyasi uchun masʼuliyatni AQSH va Isroilga yuklab, oxirgi zarbalarni “tajovuz” va tinch aholiga qarshi qaratilgan «harbiy jinoyat» sifatida baholadi. Pizishkiyon urushning amerikaliklar uchun foydasini ham shubha ostiga qo‘yib, «Bu urush Amerika xalqining qaysi manfaatlariga xizmat qiladi?» degan savolni qo‘ydi. Uning fikriga ko‘ra, dunyo hozir qarama-qarshilik va o‘zaro taʼsir chorrahasida turibdi va bu tanlov natijasi «avlodlar kelajagini belgilaydi».
Eronshunos Nikita Smagin The Insider nashriga bergan intervyusida Erondagi urush va tinchlikka oid qarorlar bir shaxs tomonidan emas, balki harbiy-siyosiy blokning kollektivligi tomonidan qabul qilinishini taʼkidladi. Uning fikriga ko‘ra, IIQK asosiy rol o‘ynaydi, boshqa harbiy tuzilmalar esa sezilarli darajada mustaqillikka ega.
Smaginning taʼkidlashicha, Masʼud Pizishkiyon moʻtadilroq shaxs bo‘lsa-da, haqiqiy taʼsirga ega emas va ko‘proq dekorativ vazifani bajaradi. Xominaiyning o‘g‘li Mujtaba Xominayning roli va ahvoli haqida esa ishonchli maʼlumotlar mavjud emas.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
