Германия, Ұлыбритания, Франция, Италия және Канада Ливандағы зорлық-зомбылықтың ушығуын бірлесіп айыптап, шұғыл дипломатияға шақырды және қақтығыс тереңірек гуманитарлық әрі өңірлік дағдарысқа ұласуы мүмкін екенін ескертті. 16 наурызда жарияланған бірлескен мәлімдемеде бұл бес ел жағдайдың нашарлап бара жатқанына қатты алаңдайтынын айтып, Ливан мен Израиль билігін одан әрі қан төгуді болдырмауға бағытталған келіссөздерге кірісуге үндеді.
Мәлімдемеде әсіресе «Хезболланың» әрекеттеріне ерекше назар аударылып, топ Израильге қарсы әскери шабуылдарын тоқтатуы және бейбіт тұрғындарды қатерге тігетін іс-қимылдарын доғаруы керектігі айтылды. Құжатқа қол қойған тараптар «Хезболланы» қарусыздандыру жөніндегі бұрыннан келе жатқан талабын да қайталады. Олардың айтуынша, қозғалысқа Иран тарапынан көрсетіліп отырған үздіксіз қолдау өңірді одан әрі тұрақсыздандырып, Таяу Шығыс қазірдің өзінде бір-бірімен қабаттасқан бірнеше дағдарысқа тап болып отырған шақта қауіпсіздік пен бейбітшілік мүмкіндіктеріне нұқсан келтіреді.
Бес үкімет Ливандағы бейбіт тұрғындарға, азаматтық инфрақұрылымға, медициналық мекемелерге және Біріккен Ұлттар Ұйымының бітімгерлеріне жасалған шабуылдарды қабылдауға болмайды деп бағалады. Олар қақтығысқа қатысушы барлық тарап халықаралық гуманитарлық құқықты сақтауға міндетті екенін атап өтті. Мұндай тұжырым Еуропа астаналарында қақтығыс енді тек әскери нысандармен шектелмей бара жатқаны және әсіресе халық тығыз қоныстанған аймақтарға қысым жалғаса берсе, ол тікелей ұрыс алаңынан әлдеқайда тыс салдарға тез әкелуі мүмкін деген алаңдаушылықтың күшейіп келе жатқанын көрсетеді.
Сонымен қатар, бұл елдер Израильге Ливандағы әскери науқанын ауқымды құрлық операциясына айналдырмау жөнінде де ескерту жасады. Мәлімдемеге сәйкес, мұндай операция жойқын гуманитарлық салдарға әкеліп, қақтығысты ұзақ уақытқа созып жіберуі мүмкін. Ливан ішіндегі жаппай қоныс аудару және онсыз да әлсіз гуманитарлық жағдай тежем танытудың басты себептері ретінде аталды. Бұл ескерту Еуропа үкіметтері Израильдің қауіпсіздікке қатысты алаңдаушылықтарын қолдауға тырысумен қатар, ауқымдырақ операция тұрақсыздықты тереңдетіп, өңірлік кері салдардың, соның ішінде көші-қон қысымының, жаңа толқынын туғызуы мүмкін деп қауіптенетінін аңғартады.
Мәлімдемеде сондай-ақ Ливан үкіметінің ұстанымы қолдау тауып, одан «Хезболланың» әскери белсенділігін тоқтату жөніндегі күш-жігерді күшейту және топты қарусыздандыруға қарай қадам жасау сұралды. Қол қоюшылар Ливан мемлекеті мен қоғамы мемлекеттік институттарды, қызметтерді және бейбіт тұрғындарды күйретіп кету қаупін төндіріп тұрған дағдарысқа тартылғанына қарамастан, қысым жағдайында бірлік танытып отырғанын айтты. Бұл ұстаным Батыс үкіметтері Ливанда қауіпсіздік күн тәртібін мемлекеттік емес қарулы құрылымдардың билеп-төстеуіне жол бермей, керісінше мемлекеттік құрылымдарды нығайтуды қалайтынын көрсетеді.
Германия канцлері Фридрих Мерц сол күні Берлиндегі баспасөз мәслихатында осы ойды қуаттай түсті. Ол Израильдің Ливандағы құрлық операциясын сынап, мұндай қадам онсыз да ауыр гуманитарлық ахуалды нашарлатып, көші-қонға байланысты қиындықтарды ушықтыратынын айтты. Оның сөздері Берлиннің Ливандағы әскери шиеленістің салдары тек өңір үшін ғана емес, сонымен бірге өзінің оңтүстік шебіндегі тұрақсыздыққа сезімтал болып отырған Еуропа үшін де болуы мүмкін деген алаңын аңғартты.
Мерц сондай-ақ «Хезболланың» ақпан айының соңынан кейін Израильге қарсы шабуылдарын қайта бастағанын қатаң айыптады. Ол Иран қолдау көрсететін топтан шабуылдарын дереу тоқтатуды және қаруын тастауды талап етті.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
