Өзбекстанда ет өнімдерінің бағасы тұрақталып, болашақта арзандауы мүмкін бе? Бұл сұрақ соңғы уақытта көпшілікті қызықтыруда. Ауыл шаруашылығы министрі Иброхим Абдурахмонов Заң шығару палатасының депутаттарына мал шаруашылығы саласын дамыту бойынша атқарылып жатқан жұмыстар туралы мәлімет берді.
Министрлік ұсынған сандардан көрініп тұрғандай, мал шаруашылығы саласына қомақты қаржы бағытталған. Атап айтқанда, жалпы құны 5,3 триллион UZS болатын 1 103 жоба жүзеге асырылды. Бұл жобалар мал басын көбейтуге, асыл тұқымдылық сапасын жақсартуға, жем-шөп базасын нығайтуға және өнім өндіру көлемін арттыруға бағытталған.
Мамандардың пікірінше, ет бағасының төмендеуі тек нарықтағы сұраныс пен ұсынысқа ғана байланысты емес. Мұнда асыл тұқымды мал, жем-шөптің жеткіліктілігі, бағу технологиясы, фермерлердің шығындары және өнімді нарыққа жеткізу тізбегі де үлкен рөл атқарады. Осы мағынада, мал шаруашылығына салынып жатқан инвестициялар болашақта баға тұрақтылығы үшін маңызды негіз бола алады.
Асыл тұқымды қорды жақсарту мақсатында шетелден 217 мың бас ірі қара және 282 мың бас қой-ешкі әкелінді. Мұндай шаралар малдың өнімділігін арттыруға, ет пен сүт көлемін көбейтуге қызмет етеді. Қарапайым тілмен айтқанда, мал саны көбейіп қана қоймай, олардың сапасы да жақсаруы керек.
Қазіргі есептеулерге сәйкес, елде ірі қара мал саны 13,5 миллион басқа жетті. Қой мен ешкі саны 24 миллион басты құрап отыр. Құс саны болса шамамен 98 миллион басқа жетті. Бұл көрсеткіштер ішкі нарықты ет, сүт және жұмыртқа өнімдерімен қамтамасыз ету мүмкіндіктерінің кеңейіп жатқанын білдіреді.
Сонымен бірге, жем-шөп базасын нығайтуға да ерекше назар аударылуда. Жоңышқа, құмай, қызылша сияқты мал азықтық дақылдар үшін 470 мың гектардан астам жер бөлінген. Бұл өте маңызды фактор, өйткені мал шаруашылығында өнімнің өзіндік құнының үлкен бөлігі дәл осы жем-шөп шығындарына байланысты. Жем арзан және жеткілікті болса, фермердің шығыны азаяды, бұл нарықтық бағаға да әсер етуі мүмкін.
Әрине, бұл сандар ет ертең-ақ күрт арзандап кетеді деген сөз емес. Нарықта баға төмендеуі үшін өндіріс көлемі тұрақты түрде артып, логистика жақсарып, делдалдық шығындар азайып, бәсекелестік күшеюі керек. Бірақ мал басының өсуі және салаға ірі инвестициялардың тартылуы ет бағасын тежеу үшін маңызды негіз жасайды.
Қысқасы, мал шаруашылығына 5,3 триллион UZS көлемінде инвестиция салынуы, асыл тұқымды малдардың әкелінуі және жем-шөп базасының кеңеюі ет нарығы үшін оң сигнал болып табылады. Ендігі басты мәселе — бұл шаралардың қағаз жүзінде емес, іс жүзінде тұтынушы сезінетін нәтижеге айналуында. Адамдар үшін ең маңызды сұрақ қарапайым: нарықта ет бағасы арзандай ма? Жауабы да қарапайым — мүмкіндік бар, бірақ нәтиже жүйенің қаншалықты тиімді жұмыс істеуіне байланысты.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
