АҚШ соты Атмосфераны зерттеу орталығының жабылуын тоқтатты

АҚШ федералдық соты Дональд Трамп әкімшілігінің Атмосфералық зерттеулер ұлттық орталығын (National Center for Atmospheric Research, NCAR) суперкомпьютерлік кешенінен айыру әрекетін уақытша бұғаттады. Бұл шешім климат пен ауа райын зерттеу бойынша әлемдегі ең беделді ғылыми мекемелердің бірі үшін маңызды жеңіс болды. Даулы жағдай өткен жылдың желтоқсан айында үкімет NCAR басқару құрылымын таратып, Вайоминг штатындағы суперкомпьютер орталығын басқа операторға беруді көздейтінін күтпеген жерден жариялағаннан кейін туындаған еді. Бұл туралы Ixbt.com хабар береді.

Істі қараған судья Брук Джексон Ұлттық ғылым қоры (National Science Foundation, NSF) қоғамдық талқылау аяқталмай тұрып, орталықты басқа қолдарға беру туралы түпкілікті шешім қабылдады деген қорытындыға келді. Сот материалдарына сәйкес, агенттік өкілдері ақпан айында басқарушы ұйымды шешім қабылданғаны туралы хабардар еткен, ал пікір жинау процесі әлі жалғасып жатқан болатын. Сот мемлекеттік құрылымдардың суперкомпьютер орталығын басқа операторға беру себептерін сенімді түрде түсіндіре алмағанын ерекше атап өтті.

Сот шешімінде агенттіктің әрекеттері «негізсіз және өз бетінше жасалған» деп бағаланды, бұл федералдық органдардың қызметін реттейтін Әкімшілік процестік акт ережелерін бұзуы мүмкін. NCAR-ды басқаратын UCAR ұйымы сотты болашаққа қатысты белгісіздіктер салдарынан бірегей техникалық мамандардың жұмыстан кетіп жатқанына және бұл мекемеге нақты зиян келтіріп жатқанына сендіре алды. Нәтижесінде сот іс толық қаралып біткенше суперкомпьютерлік кешенді басқа тарапқа мәжбүрлі түрде беруге тыйым салды.

Дегенмен, NCAR үшін барлық қауіптер жойылған жоқ. Іс құжаттарында орталықты бөлу, кейбір ғылыми бағдарламаларды басқа ұйымдарға беру және тіпті Колорадо штатындағы штаб-пәтерді сату жоспарлары бар екені айтылуда. Еске сала кетейік, 2025 жылдың желтоқсанында Дональд Трамп әкімшілігі орталықты климаттың өзгеруі туралы «үрейлі болжамдар» таратты деп айыптап, оны қайта құру ниетін білдірген еді. Ғылыми қауымдастық бұл әрекеттерді АҚШ-тың климаттық зерттеулер әлеуетін әлсірету әрекеті деп бағалауда.