Өзбекстанда салық тәртібін күшейту және қарызды азайту мақсатында жаңа және біршама қатаң тәртіп енгізілуде - енді 1 миллион сумнан астам салық қарызы бар азаматтардың электр энергиясы үшін биллинг жүйесі арқылы төлем жасау мүмкіндігі шектелуі мүмкін. Бұл тәртіп Президенттің 28 ноябрьде қабылданған "Салықтардың жиналуын арттыру және белсенді салық төлеушілерді ынталандыру шаралары туралы" қаулысында белгіленді.
Қаулыда атап өтілгендей, Салық комитеті мен Экономика және қаржы министрлігі 2026 жылдың 1 январынан бастап Наманган облысында жаңа салықтық басқару моделін сынақ ретінде іске қосады. Эксперимент аясында жеке тұлғалардың мүлік және/немесе жер салығы бойынша қарызы 1 миллион сумнан асса, электр энергиясын есептеу механизмі арқылы қарызды өндіріп алу тәжірибесі іске қосылады.
Бұл модель салық органдарының қызметін бағалауда адами факторды барынша азайтып, автоматты түрде қалыптасатын тиімділік көрсеткіштерін енгізуді де көздейді. Сынақ нәтижелері 2026 жылдың 1 октябріне дейін зерделеніп, жобаны басқа аумақтарда да енгізу бойынша ұсыныстар Министрлер Кабинетіне ұсынылады.
Қаулының тағы бір маңызды жағы - азаматтардың салық қарызы туралы мәліметтер тікелей банк пен төлем ұйымдарының мобильді қосымшаларында көрініп тұруы. Енді әрбір пайдаланушы өз қарызын басты бетте-ақ көріп, бақылай алады. Бұл үдерісте Орталық банк Салық комитетіне практикалық көмек көрсетеді.
Естеріңізге сала кетейік, 1 августан бастап қоқыс қызметі бойынша қарыздар абоненттерге де осындай жүйе енгізілген болатын. "Таза мекен" мәліметтері ай сайын 3 күнге дейін "Аймақтық электр желілері" АҚ жүйесіне жіберіледі, ал 5 күнге дейін борышкерлерге "2100" нөмірінен SMS-хабарлама жіберіледі. Ескертуден кейін 5 күндік қосымша мерзім беріледі, ал төленбеген төлем электр энергиясы үшін төлем жасау мүмкіндігінің уақытша шектелуіне әкеледі. Қарызды өтегеннен кейін шектеу автоматты түрде алынады.
Жаңа салық механизмі де дәл осы бағытта - есеп айырысуды цифрландыруға, қарызды уақтылы өзгертуге және жүйелі тазартуға бағытталған. Мамандардың пікірінше, бұл тәжірибе салық төлеу мәдениетін арттыруда және бюджет түсімдерін тұрақтандыруда үлкен маңызға ие.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
