2026 жылдың 5 январында "Республика махаллаларында қауіпсіз ортаны құру бағытында біртұтас мақсатты жұмыс жүйесін енгізуге бағытталған қосымша шаралар туралы" президент қаулысы қабылданды. Онда махаллаларда қылмыстың ерте алдын алу, проблемаларды дер кезінде көріп, орнында шешу үшін жауапкершілікті нақты және дербес белгіленген тәртіпте ұйымдастыру көзделген.
Қаулыға сәйкес, 2026 жылы өңірлерде мақсатты жұмысты күшейту мақсатында махаллалар жауапты басшылар мен ұйымдарға атаулы бекітіледі. Яғни, "кім жауапты?" деген сұрақ ауада қалқып тұрмайды: әрбір қауіпті нүкте үшін нақты жауаптылар белгіленеді.
Қандай махаллалар кімдерге бекітіледі?
1. Криминогендік жағдайы ауыр махаллалар
Мұндай аумақтар аудан (қала) әкімдеріне, прокурорларына және ішкі істер органдарының басшыларына және олардың орынбасарларына бекітіледі. Мақсат айқын: қиын жағдайды "қағаз жүзінде" емес, махаллада, нақты істермен өзгерту.
2. 5 жылдан бері "қызыл" санатта болып келе жатқан махаллалар
Бұл махаллалар Ұлттық гвардияның аумақтық басқармаларының басшыларына, облыстық деңгейдегі ішкі істер органдары басшыларының және әкімдердің орынбасарларына жауапты етіп беріледі. Демек, ең ұзақ уақыт бойы қауіпті санатта болған жерлер жоғары деңгейдегі басшылардың бақылауына өтеді.
3. 3 жылдан бері "қызыл" санатқа жататын махаллалар
Олар құқық қорғау органдарының білім беру және ғылыми ұйымдарына бекітіледі. Мұнда тәсіл сәл басқаша: себептерді талдауға, алдын алу механизмдерін күшейтуге, білім беру-ғылыми негізде шешімдерді жүйелеуге баса назар аударылады.
4. Криминогендік жағдайы ең ауыр аудан және қалалар
Күрделі аудандар мен қалалар облыстық деңгейдегі прокурорлардың және ішкі істер органдары басшыларының бірінші орынбасарларына бекітіледі. Яғни, "ауыр майданда" шешім қабылдау құзыреті жоғары басшылар бірінші қатарға шығады.
5. Әйелдер қылмысы, алкоголь/есірткі, жанжалды отбасылар көп махаллалар
Мұндай аумақтар ерекше тәсілмен тиісті салалардың басшыларына бекітіледі:
- облыстық деңгейдегі отбасы және әйелдер басқармалары,
- денсаулық сақтау басқармалары,
- әділет басқармаларының басшылары.
Бұл проблемаға "тек жазалау" емес, әлеуметтік-психологиялық, медициналық және құқықтық шешімдер арқылы әсер етуді білдіреді.
Не өзгереді?
Қаулының мазмұнынан шығатын болсақ, негізгі идея біреу: әрбір проблемалы махалла "назардан тыс қалмасын," қылмысқа әкелетін факторлар ертерек анықталсын және жауаптылар жұмысты мақсатты, нәтижеге қарай жүргізсін.
Шындық мынада: қауіпсіз аймақ - бұл тек камера немесе патруль емес. Бұл тәртіп, жауапкершілік, профилактика және адамдармен тұрақты байланыс. Жаңа жүйе осы төрттікті бір жерге жинап, "әркім өз аумағы үшін жауап берсін" деген ережеге әкеліп отыр. Ендігі мәселе шешімде емес - іс жүзіндегі нәтижеде.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
