2026 жылдың 1 февралінен бастап Өзбекстанда балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған маңызды механизм - кәсіби патронаттық отбасы қызметі іске қосылады. Жаңа жүйе зорлық-зомбылық салдарынан отбасынан алынған, өмірі мен денсаулығына нақты қауіп төнген, сондай-ақ әлеуметтік тұрғыдан қауіпті жағдайда қалған балаларды жедел қорғауға қызмет етеді.
Заң талаптарына сәйкес, бұл тәжірибе балаға уақытша, бірақ сенімді қауіпсіз орта құруды көздейді. Ең бастысы - баланы мемлекеттік мекемелерге орналастырмай, мүмкіндігінше отбасылық ортада күтіп-бағу және тәрбиелеу жолы таңдалады. Бұл баланың психикалық жағдайы, күнделікті әдеттері мен әлеуметтік бейімделуі үшін әлдеқайда жұмсақ және табиғи жол болып табылады.
Жаңа механизм, ең алдымен, мына жағдайдағы балалар үшін арналған:
- зорлық-зомбылыққа ұшырағандар;
- отбасында қалуы қауіпті адамдар;
- әлеуметтік қауіпті жағдайда өмір сүріп қалғандар.
Бұл ретте баланы уақытша орналастыру үдерісінің өзегінде бір мақсат тұрады: оның қауіпсіздігі, тұрақты дамуы және қалыпты өмір салтына оралуы үшін жағдай жасау.
Кәсіби қамқорлыққа алынған отбасыларға тек баспана беру ғана емес, сонымен қатар баланың құқықтары мен мүдделерін қорғау, психологиялық қолдау көрсету, оқуға қайтару, қоғамға бейімделуге көмектесу сияқты жауапты міндеттер жүктеледі. Яғни бұл "уақытша үй" емес - бұл бала үшін жағдай тұрақталғанша тірек болатын, бақылау мен жауапкершілікке негізделген отбасылық орта.
Маңыздысы, бұл қызмет балаларды интернат немесе басқа да институционалдық мекемелерге орналастыру жағдайларын азайтуға бағытталған. Өйткені бала үшін ең дұрыс жол - мүмкіндігінше отбасылық ортада өсу. Жаңа жүйе дәл осы қағиданы іс жүзінде күшейтеді деп күтілуде.
Қорыта айтқанда, кәсіби отбасы қызметі балалардың құқықтарын қорғау және әлеуметтік қолдау жүйесін одан әрі нығайтуға бағытталған маңызды қадам ретінде бағалануда. Бұл бастама балаға "сен жалғыз емессің" деген сенімді іс жүзінде сезіндіруі мүмкін.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
