12 март күні Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзияев киберқылмыстар мен ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес, сондай-ақ ақпараттық технологияларды қолдану арқылы жасалатын құқықбұзушылықтардың алдын алу тиімділігін арттыруға бағытталған ұсыныстардың таныстырылымымен танысты. Онда соңғы жылдары цифрлық кеңістікте жасалатын қылмыстардың ауқымы айтарлықтай артып келе жатқаны айтылды.
Соңғы алты жылда киберқылмыстар бойынша келіп түскен өтініштердің саны 48 есеге өскені айтылды. Әсіресе, өткен жылғы статистика бұл саладағы қауіптің күшейіп келе жатқанын көрсетіп отыр. Атап айтқанда, жасалған алаяқтық қылмыстарының 82 пайызы, ұрлық қылмыстарының 76 пайызы дәл осы киберкеңістік арқылы жүзеге асырылған. Осындай заңсыз әрекеттердің салдарынан жеке және заңды тұлғаларға келтірілген жалпы материалдық шығын 2 триллион сумнан асқаны баса айтылды.
Тұсаукесер барысында мамандар мен жауапты мекемелер тарапынан осындай қылмыстар үшін жауапкершілікті одан әрі күшейтудің уақыты келгені айтылды. Атап айтқанда, ақпараттық технологиялар саласындағы қылмыстар мен көптеген азаматтарға қаржылық зиян келтіретін "қаржы пирамидасы" сияқты схемаларға қарсы жазалау шараларын қатаңдату ұсынылды.
Сондай-ақ азаматтардың жеке жауапкершілігін арттыруға да ерекше көңіл бөлінді. Ұсыныстарға сәйкес, өз атына рәсімделген электронды төлем құралдарын, криптоәмияндарды, SIM-карталарды немесе түрлі электронды шоттарды киберқылмыс жасау үшін пайдалануға жол берген тұлғаларға әкімшілік және қылмыстық жауапкершілік белгілеу мәселесі қарастырылуда. Бұл арқылы цифрлық құралдарды пайдалануда азаматтардың жеке бақылауы мен жауапкершілігін арттыру көзделген.
Сонымен қатар, заңды тұлғалар тарапынан ақпараттық қауіпсіздік және киберқауіпсіздік талаптарын сақтамау жағдайлары үшін де әкімшілік жауапкершілікті белгілеу ұсынылды. Өйткені цифрлық қызметтердің кеңеюі кезінде деректер қауіпсіздігін қамтамасыз ету өзекті міндетке айналуда.
Әсіресе, қашықтан қаржылық қызмет көрсететін банк жүйесінде қауіпсіздік шараларын күшейтудің маңызы зор екені айтылды. Мәліметтерге қарағанда, соңғы жылдары үш банк жүйесіндегі техникалық әлсіздіктер салдарынан 3025 клиентке 17 миллиард сум көлемінде материалдық шығын келтірілген.
Осыған байланысты, коммерциялық банктердің, төлем жүйелері операторларының және төлем ұйымдарының ақпараттық қауіпсіздік және киберқауіпсіздік талаптарын сақтамауы салдарынан жасалған киберқылмыстардан туындаған материалдық шығын үшін жауапкершілікті заң жүзінде бекіту туралы бастама көтерілді.
Мамандардың пікірінше, мұндай шаралар цифрлық экономика қарқынды дамып жатқан жағдайда азаматтардың қаржылық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, интернет арқылы жасалатын қылмыстарды күрт азайтуға және қоғамда сенімді цифрлық орта құруға қызмет етеді.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
