**Бүгінгі таңда әлем бойынша есірткі бизнесі мәселесі шиленіп барады. Біріккен Ұлттар Ұйымының деректері бойынша, қазіргі уақытта әлемде шамамен 300 миллион адам кемінде бір рет есірткіні қолданып көрген. Ал ең өкініштісі – жыл сайын 600 мыңнан астам адам дәл осы кеселден көз жұмады. Бұл көрсеткіштер есірткі мәселесінің жекелеген мемлекеттер шеңберінен шығып, жаһандық қауіпсіздік пен қоғамдық денсаулыққа үлкен қатер төндіріп отырғанын айқын көрсетеді.**
Осындай алаңдаушылық тудыратын жағдайда Самарқанд қаласында “Қоғамдық денсаулық пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында трансұлттық есірткі қатеріне қарсы күрес” тақырыбында халықаралық форум өз жұмысын бастады. Бұл беделді жиын Өзбекстан Республикасы Президенті Әкімшілігі жанындағы Есірткі және атыс қаруын бақылау агенттігі мен БҰҰ-ның Есірткі және қылмыс жөніндегі басқармасының серіктестігінде ұйымдастырылуда.
Форумда әлемнің түкпір-түкпірінен 50-ге жуық елдің өкілдері, 20-дан астам ірі халықаралық ұйым – соның ішінде Еуропа Одағы, Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы, Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы және Дүниежүзілік кедендік ұйымы қатысуда. Сондай-ақ, 500-ге жуық халықаралық сарапшының қатысуы Самарқанд форумын аймақтық қана емес, жаһандық диалог алаңына айналдыруда.
Форумды Саида Мирзиёева және БҰҰ өкілі Бо Матиасен ашып берді. Форум қатысушыларына жолданған үндеуінде Шавкат Мирзиёев есірткі саудасы жаңа кезеңге өткенін атап өтті. Оның айтуынша, бүгінде қылмыстық желілер дәстүрлі әдістерден бөлек, шифрланған байланыс құралдары, крипто-активтер және офшорлық қаржылық схемалар арқылы белсенділік танытуда.
Мемлекет басшысы есірткі трафигіне қарсы тиімді жол ретінде оның қаржылық көздерін жою қажеттігін ерекше атап өтті. Себебі, ақша ағымын тоқтатпай тұрып, бұл кеселмен толық күресу қиын.
Өзбекстан да осы бағытта нақты және жүйелі шаралар қабылдауда. Атап айтқанда, 2026 жылдың бірінші тоқсанында жасырын есірткі зертханалары мен ұйымдасқан есірткі қылмыстық топтарын анықтау көрсеткіші 3 есеге артқан. Қысқа мерзімде 35 қылмыстық топтың іс-әрекеті тоқтатылған, 8 жетекшісі және 130 мүшесі ұсталған. Сондай-ақ, 2025 жылы 14 заңсыз зертхана анықталған болса, 2026 жылдың алғашқы үш айында бұл көрсеткіш 10-ға жеткен.
Форум аясында алғаш рет халықаралық жастар саммиті де ұйымдастырылуда. Бұл болашақ ұрпақты да бұл мәселеге қарсы күреске тартуға бағытталған маңызды қадам ретінде бағалануда.
Сонымен қатар, іс-шара аясында заманауи технологиялар мен арнайы құрылғылар көрсетілген көрме де ұйымдастырылды. Мұнда есірткі трафигіне қарсы күресуде қолданылатын инновациялық шешімдер кең жұртшылыққа ұсынылуда.
Форум қорытындысында "Трансұлттық есірткі қатеріне қарсы күрес: қоғамдық денсаулық және қауіпсіздік" тақырыбында Самарқанд декларациясы қабылданады деп күтілуде. Бұл құжат халықаралық ынтымақтастықты нығайтуға, бірыңғай тәсілдерді қалыптастыруға және есірткі қатеріне қарсы күресті жаңа деңгейге алып шығуға мүмкіндік береді.
Қысқасы, Самарқандтағы бұл жиын – жай ғана басқосу емес, жаһандық мәселеге бірлесіп қарсы тұруға шақыру. Ендігі негізгі сұрақ: қабылданған шешімдер іс жүзінде қандай нәтиже береді? Уақыт көрсетеді.
Пікірлер 0
…