Devlet Başkanımız Şevket Mirziyoyev, 14 Mayıs'ta tarımda köklü bir dönüşüm sağlayacak önemli bir toplantı gerçekleştirdi. Etkinlikte, ülke genelinde yoğun ve endüstriyel bahçelerin çoğaltılması ve arazi kullanım verimliliğinin artırılması konuları odak noktası oldu. Zira Özbekistan, 2030 yılına kadar gıda ürünü ihracatını 10 milyar dolara çıkarmayı büyük bir hedef olarak belirledi.
Eski bahçelerden kârlı yoğun bahçelere
Bugün ülkemizdeki 572,6 bin hektarlık bahçe ve bağlar, yıllık 1 milyar dolarlık ihracat sağlamakta ve yaklaşık 900 bin nüfus için geçim kaynağı oluşturmaktadır. Ancak sektörde henüz kullanılmamış çok sayıda fırsat bulunmaktadır. Analizlere göre, 61 bin hektar eski ve 18 bin hektar verimsiz bahçenin hızla yenilenmesi gerekmektedir.
Bazı bölgelerde eski bahçelerden elde edilen verim hektar başına sadece 5 tondur ve yıllık gelir 10 milyon somu bile bulmamaktadır. Karşılaştırma yapmak gerekirse, Pap ilçesindeki yeni yoğun kiraz bahçelerinde genç fidanlardan bile 7 ton verim alınmakta ve ürünün kilosu 8 dolardan ihraç edilmektedir.
Yeni düzen ve "Agrostar" ortaklığı
Artık verimsiz bahçelerle çalışmak için tamamen yeni bir sistem devreye giriyor:
Sıkı denetim: 12 ay içinde endüstriyel bahçe kurulmayan araziler için vergi oranları artırılacak, gerekirse su kullanımı kısıtlanacaktır.
"Agrostar" modeli: Girişimciler, "Agrostar" şirketleri ile ortaklık temelinde iş birliği yapacaktır. Bu modelde devlet şirketi yüzde 50'ye kadar sermaye yatırırken, girişimci arazi kiralama hakkı ile katılım sağlayacaktır.
İmtiyazlı satın alma: Girişimcilere, "Agrostar" hissesini 7 yıl boyunca yeniden değerleme yapılmadan taksitle satın alma imkânı verilecektir.
Finansal destek ve vergi teşvikleri
Devlet, bahçecilikle uğraşan girişimcileri her alanda desteklemektedir:
Krediler: Her hektar için 120 milyon soma kadar kaynak ayrılacaktır.
Sübvansiyonlar: Endüstriyel bahçelerin bakımı için 3 yıl boyunca her hektara 5 milyon som geri ödemesiz destek verilecektir.
Vergi muafiyeti: Su tasarrufu sağlayan teknolojiler kullanan bahçelerde su vergisi 5 yıl boyunca sadece 1 som olarak belirlenmiştir. Ayrıca meyve fidanları ve anaçlar için KDV sıfır oranında uygulanacaktır.
Dijitalleşme ve gelecek planları
Arazi kullanımı artık uzaydan takip edilecektir. Yeni bilgi sistemi aracılığıyla bahçelerin durumu uydu görüntüleri yardımıyla izlenecektir.
2026–2028 yılları arasında toplam 168 bin hektar endüstriyel bahçe ve bağın kurulması beklenmektedir. Bu projelere 2 milyar dolar yatırım yönlendirilerek 258 bin yeni istihdam yaratılacaktır. Halkın bahçelerindeki eski ağaçların yenilenmesi için ise mahalle bazlı sistem aracılığıyla imtiyazlı fidan ve küçük krediler sağlanacaktır.
Sizce yerel bahçelerimizde yetiştirilen meyveler dünya pazarında yerini sağlamlaştırabilir mi?
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
