Jahon energetika xavfsizligi uchun o‘ta muhim bo‘lgan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi atrofidagi siyosiy keskinlik yangi bosqichga ko‘tarildi. Qo‘shma Shtatlar BMT Xavfsizlik Kengashiga Eron tomonidan amalga oshirilayotgan harbiy harakatlarni jilovlashga qaratilgan yangi rezolyutsiya loyihasini taqdim etdi. Zamin.uz ushbu strategik hujjatning mazmuni va mintaqadagi so‘nggi voqealar tafsilotlarini o‘rgandi.
Yangi talablar va Trampning qat’iy pozitsiyasi
Davlat departamentining bayonoti
AQSH Davlat kotibi Marko Rubioning ma’lum qilishicha, mazkur rezolyutsiya loyihasi bevosita Prezident Donald Trampning ko‘rsatmasi asosida ishlab chiqilgan. Hujjatda rasmiy Tehron zimmasiga bir qator qat’iy majburiyatlar yuklash ko‘zda tutilgan:
Kemalarga qilinayotgan qurolli hujumlarni va noqonuniy yig‘imlarni zudlik bilan to‘xtatish;
Dengiz hududiga o‘rnatilgan minalarning aniq koordinatalarini oshkor qilish va ularni zararsizlantirishda ko‘maklashish;
Mintaqada insonparvarlik yordami uchun maxsus dengiz yo‘lagini tashkil etishni qo‘llab-quvvatlash.
Mintaqaviy birdamlik va xalqaro hamjamiyatga chaqiriq
Hammualliflar va veto xavfi
Mazkur xalqaro hujjatni tayyorlashda faqatgina AQSH emas, balki mintaqadagi asosiy davlatlar — Bahrayn, Saudiya Arabistoni, BAA, Quvayt va Qatar ham faol ishtirok etgan. Marko Rubio dunyoning yetakchi davlatlari bo‘lmish Rossiya va Xitoyni ushbu tashabbusni qo‘llab-quvvatlashga va global kemachilik xavfsizligi uchun ovoz berishga chaqirdi.
Eslatib o‘tamiz, aprel oyi boshida Bahrayn tomonidan taklif etilgan va kuch ishlatishni nazarda tutgan avvalgi loyiha Rossiya, Xitoy va Fransiya tomonidan rad etilgan edi. 7 aprel kuni esa Moskva va Pekin unga veto qo‘ygandi.
Vaziyatning keskinlashuvi: 4 may voqealari
Yangi rezolyutsiyaning kun tartibiga chiqishi bejiz emas. Ma’lumotlarga ko‘ra, joriy yilning 4 may kuni Eron tomoni 8 aprelda e’lon qilingan sulh rejimidan beri ilk bor Amerika harbiy esminetslari va fuqarolik kemalariga hujum uyushtirishga uringan. Shuningdek, Birlashgan Arab Amirliklarining muhim energetika obyektlari ham nishonga olingan. Bunday holatlar xalqaro suv yo‘llaridagi xavfni yanada oshirmoqda.
Aziz o‘quvchilar, sizningcha, BMT Xavfsizlik Kengashi bu galgi rezolyutsiyani qabul qiladimi? Bu hujjat mintaqada haqiqiy tinchlik o‘rnatilishiga xizmat qiladimi? O‘z fikrlaringizni izohlarda qoldiring!
