Жаҳон энергетика хавфсизлиги учун ўта муҳим бўлган Ҳўрмуз бўғози атрофидаги сиёсий кескинлик янги босқичга кўтарилди. Қўшма Штатлар БМТ Хавфсизлик Кенгашига Эрон томонидан амалга оширилаётган ҳарбий ҳаракатларни жиловлашга қаратилган янги резолюция лойиҳасини тақдим этди. Zamin.uz ушбу стратегик ҳужжатнинг мазмуни ва минтақадаги сўнгги воқеалар тафсилотларини ўрганди.
Янги талаблар ва Трампнинг қатъий позицияси
Давлат департаментининг баёноти
АҚШ Давлат котиби Марко Рубионинг маълум қилишича, мазкур резолюция лойиҳаси бевосита Президент Дональд Трампнинг кўрсатмаси асосида ишлаб чиқилган. Ҳужжатда расмий Теҳрон зиммасига бир қатор қатъий мажбуриятлар юклаш кўзда тутилган:
Кемаларга қилинаётган қуролли ҳужумларни ва ноқонуний йиғимларни зудлик билан тўхтатиш;
Денгиз ҳудудига ўрнатилган миналарнинг аниқ координаталарини ошкор қилиш ва уларни зарарсизлантиришда кўмаклашиш;
Минтақада инсонпарварлик ёрдами учун махсус денгиз йўлагини ташкил этишни қўллаб-қувватлаш.
Минтақавий бирдамлик ва халқаро ҳамжамиятга чақириқ
Ҳаммуаллифлар ва вето хавфи
Мазкур халқаро ҳужжатни тайёрлашда фақатгина АҚШ эмас, балки минтақадаги асосий давлатлар — Баҳрайн, Саудия Арабистони, БАА, Қувайт ва Қатар ҳам фаол иштирок этган. Марко Рубио дунёнинг етакчи давлатлари бўлмиш Россия ва Хитойни ушбу ташаббусни қўллаб-қувватлашга ва глобал кемачилик хавфсизлиги учун овоз беришга чақирди.
Эслатиб ўтамиз, апрель ойи бошида Баҳрайн томонидан таклиф этилган ва куч ишлатишни назарда тутган аввалги лойиҳа Россия, Хитой ва Франция томонидан рад этилган эди. 7 апрель куни эса Москва ва Пекин унга вето қўйганди.
Вазиятнинг кескинлашуви: 4 май воқеалари
Янги резолюциянинг кун тартибига чиқиши бежиз эмас. Маълумотларга кўра, жорий йилнинг 4 май куни Эрон томони 8 апрелда эълон қилинган сулҳ режимидан бери илк бор Америка ҳарбий эсминецлари ва фуқаролик кемаларига ҳужум уюштиришга уринган. Шунингдек, Бирлашган Араб Амирликларининг муҳим энергетика объектлари ҳам нишонга олинган. Бундай ҳолатлар халқаро сув йўлларидаги хавфни янада оширмоқда.
Азиз ўқувчилар, сизнингча, БМТ Хавфсизлик Кенгаши бу галги резолюцияни қабул қиладими? Бу ҳужжат минтақада ҳақиқий тинчлик ўрнатилишига хизмат қиладими? Ўз фикрларингизни изоҳларда қолдиринг!
