Өзбекстанда мал шаруашылығы саласын жаңа деңгейге көтеру, өнімділікті арттыру және саланы заманауи басқару жүйесі негізінде дамытуға бағытталған маңызды шешім қабылданды. Президенттің «Мал шаруашылығы саласы мен жайылым шаруашылығын заманауи басқару жүйесі және жаңа тәсілдер негізінде дамыту шаралары туралы» қаулысына сәйкес, сала үшін бірқатар жаңа жеңілдіктер мен міндеттер белгіленді.
Қаулыға сәйкес, 2026–2028 жылдарға арналған мал шаруашылығын дамытудың нақты нысаналы көрсеткіштері белгіленді. Оған сәйкес, ет және сүт өнімдерін өнеркәсіптік әдіспен өңдеу деңгейін 50 пайызға жеткізу жоспарлануда. Бұл нарыққа сапалы, өңделген және қосымша құны бар өнімдерді көбірек шығаруға мүмкіндік береді.
Тағы бір маңызды мақсат — асыл тұқымды мал үлесін 90 пайызға жеткізу арқылы мал өнімділігін арттыру. Қарапайым тілмен айтқанда, саладағы негізгі назар енді тек мал санын көбейтуге емес, олардың сапасын, тұқымын және өнімділігін жақсартуға бағытталады. Бұл фермерлер үшін де, халық үшін де тиімді: сүт көбейеді, ет сапасы жақсарады, ал табыс тұрақтырақ болады.
Қаулыда азық базасын нығайту мәселесіне де ерекше назар аударылған. 2027 жылғы өнімнен бастап мақта және дәнді дақылдар егілетін жерлердің 50 пайызына мал азығы дақылдарын орналастыруға рұқсат етіледі. Бұл мал азығының тапшылығын азайтуға, өзіндік құнды төмендетуге және шаруашылықтардың дербес азықпен қамтамасыз етілуін күшейтуге қызмет етеді.
Сондай-ақ, 2026 жылғы 1 шілдеден 2030 жылғы 1 қаңтарға дейін халықтың үй шаруашылықтарында сәйкестендірілген сиырлардан алынған асыл тұқымды бұзаулар үшін субсидия бөлу жүйесі жолға қойылады. Егер бұзау жасанды ұрықтандыру арқылы алынса, әр бас үшін 500 000 UZS, эмбриондарды көшіру арқылы алынса, 700 000 UZS мөлшерінде субсидия беріледі.
Бұл жаңалық әсіресе үй шаруашылықтары үшін маңызды. Себебі ауылдық жерлерде көптеген отбасылар сиыр бағу арқылы табыс табады. Асыл тұқымды бұзаулар үшін берілетін субсидия оларды сапалы тұқымға назар аударуға, заманауи әдістерді қолдануға және мал шаруашылығын қарапайым тіршілік емес, шағын бизнес ретінде дамытуға ынталандырады.
Ең үлкен жеңілдіктердің бірі — шетелден асыл тұқымды мал әкелуге қатысты. 2026 жылғы 1 маусымнан 2029 жылғы 1 қаңтарға дейін шет мемлекеттерден асыл тұқымды ірі қара, қой және ешкіні Өзбекстан аумағына әкелу қосылған құн салығынан (ҚҚС) босатылады. Бұл кәсіпкерлер мен фермерлер үшін үлкен жеңілдік болып, импорт шығындарын азайтады.
Мұндай жеңілдіктер арқылы елде жоғары өнімді тұқымдарды көбейту, жергілікті мал шаруашылығын жаңғырту және нарықта сапалы ет-сүт өнімдерінің көлемін арттыру мақсат етілген. Егер жүйе дұрыс жұмыс істесе, алдағы жылдары мал шаруашылығы саласында айтарлықтай өзгерістерді көруге болады.
Қысқасы, жаңа қаулы мал шаруашылығындағы «көп мал — көп табыс» деген ескі көзқарастан «сапалы тұқым — жоғары өнімділік» қағидасына көшуді көздейді. Бұл салада жұмыс істейтін фермерлер үшін мүмкіндік, халық үшін сапалы өнім және тұрақты қамтамасыз ету деген сөз. Бағыт дұрыс: ендігі бастысы — жеңілдіктер қағазда емес, іс жүзінде де фермерге жетуі.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
