Өзбекстанда халықты тұрғын үймен қамтамасыз етуді ынталандыру мақсатында ипотека нарығында жаңа тетік — «мақсатты ипотекалық депозит» енгізілуі жоспарлануда. Бұл бастама Президенттің 2026 жылғы 24 ақпандағы PF–29-санды жарлығының орындалуы аясында әзірленген болып, 2026 жылғы 1 шілдеден бастап сынақ түрінде іске асырылатыны көзделген.
Жаңа жүйенің мәні қарапайым, бірақ тиімді: азаматтар ипотекалық несие алар алдында арнайы депозит шотында қаражат жинайды. Бұл қаражат кейін бастапқы жарнаны қалыптастыруға бағытталады және сол арқылы несие жүктемесін едәуір жеңілдетеді.
Тетік аясында бірқатар маңызды мүмкіндік жасалады:
– коммерциялық банктерде арнайы депозит шоттары ашылады;
– депозиттерге нарық жағдайына сай пайыздар есептеледі;
– мемлекет тарапынан қосымша субсидиялар бөлінеді;
– жинақталған қаражат тікелей ипотекалық несиеге бағытталады.
Бұл тәсіл екі жаққа да пайда әкеледі. Біріншіден, халық үшін тұрғын үй сатып алу мүмкіндігі кеңейеді — өйткені адамдар алдын ала қаражат жинап, қаржылық қысымды азайтады.
Екіншіден, банк жүйесі үшін тұрақты және ұзақ мерзімді ресурстар қалыптасады.
Қосымша ретінде, бастапқы жарнаның бір бөлігін мемлекет өтеп беруі, ипотека пайыздарының белгілі бір бөлігіне (5 жылға дейін) өтемақы бөлінуі және егер азамат үй сатып алмаса, қаражаттың пайыздарымен қайтарылуы сияқты шарттар да көзделген.
Қысқаша айтқанда, «мақсатты ипотекалық депозит» — бұл жай несие емес, жаңа қаржылық мәдениет. Егер дұрыс жұмыс істесе, үйлі болу арман емес, нақты жоспарға айналады.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
