Сандық қаржы жүйесіндегі қауіпсіздік мәселесі күн санап өзекті бола түсуде. Самарқанд облысында орын алған кезекті жағдай банк клиенттері үшін маңызды сигнал болумен қатар, жаңа заңнамалық өзгерістердің қаншалықты маңызды екенін де көрсетті.
Самарқанд облысы Ақдәрия ауданында банк жүйесіне қатысты алаяқтық дерегі анықталды. Тергеу мәліметтеріне сәйкес, банк маманы Х.Т.
азамат Ж.Ш.-ның сеніміне кіріп, оған 17 миллион сум несие алып беруге уәде берген. Алайда іс жүзінде ол клиенттің атына 50 миллион сум несие рәсімдеп, қаражаттың 33 миллион сумын жасырын түрде қолма-қол ақшаға айналдырып алған.
Ең қауіптісі, жәбірленушіге банк тарапынан тек 17 миллион сум бөлінгені туралы жалған ақпарат берілген. Жүргізілген тексеру нәтижесінде заңсыз иемденілген қаражаттың қайтарылуы қамтамасыз етілді.
Сонымен қатар, аталған жағдай бойынша Қылмыстық кодекстің 168-бабы негізінде қылмыстық іс қозғалды.
Осы оқиғадан кейін тағы бір маңызды жаңалық жарияланды. Әділет министрлігі мен Орталық банк тарапынан тіркелген жаңа тәртіп банк клиенттері үшін қорғау механизмін күшейтті.
Жаңа ережелерге сәйкес, егер азаматтың атына алаяқтық жолмен онлайн несие рәсімделген болса және ол тергеу немесе сот тарапынан «жәбірленуші» деп танылса, банк аталған несие бойынша қарыз бен пайыздарды өндіруді дереу тоқтатуға міндетті.
Бұдан бөлек, келтірілген шығын енді жәбірленушіден емес, кінәлі тұлғадан өндіріледі. Яғни, банк өз шығындарын алаяқтық жасаған тұлғадан регресс тәртібімен қайтарып алады.
Егер тергеу барысында алаяқтық расталмаса, банк әдеттегі тәртіппен төлемдерді талап етуді жалғастыра алады.
Бұл жағдай тіпті банк жүйесінде жұмыс істейтін кейбір тұлғаларға да соқыр сеніммен қарау қауіпті болуы мүмкін екенін көрсетеді. Сондықтан мамандар клиенттерге әрдайым сақ болуды ұсынады.
Банк картасына түскен қаражатты өз бетінше тексеру, несие шарттарын мұқият оқу және әрбір санға назар аудару маңызды. Егер күмәнді жағдайға тап болсаңыз, дереу құқық қорғау органдарына хабарласып, «жәбірленуші» мәртебесін алу арқылы өзіңізді заңсыз қарыз жүктемесінен қорғай аласыз.
Қысқаша айтқанда, Самарқандтағы бұл оқиға — ескерту де, сабақ та. Ал жаңа заңнама азаматтарды қаржылық алаяқтықтан қорғауда маңызды қадам болып табылады.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
