Әлемдік элита 19-23 қаңтарда Давоста өтетін Дүниежүзілік экономикалық форумға жиналып жатқанда, Oxfam жаңа жылдық есебінде 2025 жылы жаһандық теңсіздіктің одан әрі күшейетінін атап өтті. Ұйымның мәліметінше, 2025 жылы миллиардерлердің жалпы байлығы 16 пайызға өсіп, тарихи максимумға - 18,3 триллион АҚШ долларына жетті.
Есепте айтылғандай, 2025 жылдың өзінде миллиардерлердің байлығы 2,5 триллион долларға артқан - бұл планета халқының ең кедей 4,1 миллиард бөлігіне тиесілі жалпы байлықпен дерлік тең. Осы көріністің аясында әлем халқының жартысына жуығы кедейлікте өмір сүруін жалғастырып жатқаны айтылады.
Oxfam ерекше алаңдаушылық ретінде "ақша - ықпалға, ықпал - ережеге" айналып бара жатқанын көрсетеді: есепте миллиардерлердің қарапайым адамға қарағанда саяси лауазымға орналасу ықтималдығы 4000 есе жоғары екені жазылған. Яғни, әңгіме тек байлықта ғана емес - шешім қабылдау жүйесінде де "салмақ орталығы" бір жағына ығысып жатқаны туралы болып отыр.
Есепте 2025 жылғы баю қарқынына әсер еткен факторлар ретінде, атап айтқанда, АҚШ-тағы салық-экономикалық саясат бағыттары мен жасанды интеллект компаниялары бағасының өсуі салдарынан активтердің қымбаттауы айтылады.
Еуропадағы жағдай да назар аударарлық: Германия миллиардерлер саны бойынша әлемде төртінші орында екені, 2025 жылы олардың саны үштен бірге артып, 172-ге жеткені айтылды. Сондай-ақ, неміс миллиардерлерінің жалпы байлығы 2025 жылы айтарлықтай өскені айтылады.
Oxfam-ның негізгі үндеуі қарапайым: үлкен байлыққа қатысты қатаң салық саясаты, теңсіздікті азайту жөніндегі ұлттық жоспарлар және жоғарғы таптың саяси ықпалын шектейтін ережелер. Өйткені "теңсіздік" ұзаққа созылса, ол экономикалық проблема болып қалмайды - әлеуметтік сенім мен саяси тұрақтылыққа да қысым жасайды. Кейінгі жылдары көптеген елдер үшін басты сұрақ: экономикалық өсудің пайдасы кімге және қаншалықты жетіп жатыр?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
