АҚШ президенті Дональд Трамп Иранға қарсы әскери іс-қимылдардың ықтималдығы туралы сұрақтарға тағы да "жоқ" деп нүкте қойған жоқ. Оның айтуынша, Вашингтонда "ықтимал жағдайға қарай" әрекет ету жоспары бар және АҚШ-тың алып әскери флоты аймақтағы жағдайға қарай жылжып жатыр.
Трамп бұл ойларын бейсенбіде, 22 январьда Давостағы Дүниежүзілік экономикалық форумға қатысып қайтқанда журналистермен сұхбатында айтты. "Бізде армада бар - үлкен флот кез келген жағдайда солай қарай жылжып барады. Мүмкін, оны пайдаланудың қажеті жоқ шығар. Көреміз," - деді Ақ үй басшысы.
Сонымен қатар, Трамп Тегеранға қарсы күш қолданғысы келмейтінін айтты. Ол "Иранды мұқият бақылап отырмыз" деп, жағдай бақылауда екенін атап өтті.
Reuters агенттігі аты-жөнін жария етпеуді сұраған америкалық шенеуніктерге сүйене отырып, таяу күндері Таяу Шығысқа "Авраам Линкольн" авиатасығышының сүйемелдеуімен басқарылатын зымырандары бар бірнеше эсминецтің жетуі күтілуде. Дереккөздердің бірі аймақта АҚШ базаларын ықтимал соққылардан қорғау үшін қосымша әуе қорғаныс жүйелері де орналастырылуы мүмкін екенін айтты.
Бұл мәлімдемелер Иранда 2025 жылдың декабрь айының соңында басталған жаппай шерулер мен олардың қатаң басылуы аясында айтылды. АҚШ-та орналасқан HRANA құқық қорғау желісінің мәліметінше, шерулерді басу кезінде 5002 адамның қаза тапқаны расталды. Олардың арасында 4714 демонстрант, 207 мемлекеттік қызметкер, 42 кәмелетке толмаған және 39 кездейсоқ адам тіркелген. Сонымен қатар, тағы 9 787 өлім жағдайы бойынша тергеу жалғасып жатқаны айтылды.
Сондай-ақ, Reuters агенттігіне құпиялық жағдайында айтқан Иран үкіметінің өкілі де осыған жақын санды айтты: кемінде 5000 адам қаза тапты, олардың арасында шамамен 500 күш құрылымдарының қызметкерлері бар. Бұл шенеуніктің "кінәсіз ирандықтардың" өлімі үшін жауапкершілікті шерушілерге артуға тырысқаны да айтылды.
HRANA белсенділерінің мәліметінше, шамамен 26 800 адам қамауға алынған. Иранның мемлекеттік БАҚ-тары да елдің бірнеше аймағында соңғы күндері көптеген тұтқындаулар болғанын хабарлады.
Айта кетейік, Трамп бұған дейін де қатаң үнмен сөйлеген: егер Иран билігі шерушілерді жаппай өлтіре бастаса, Тегеранға "әлі көрмеген соққылар" жасалуы мүмкін екенін айтқан, сондай-ақ шерушілерге көмек "жолда" екенін айтқан. Алайда 16 январьда ол салыстырмалы түрде жұмсақ дауыспен сөйлеп, "Иран 800-ден астам адамды асып өлтіруден бас тартты," - деді.
Сонымен қатар, Трамп әкімшілігі әскери сценарийге дайындықты тоқтатпады. Axios басылымы дереккөздерге сүйеніп, соққылар туралы шешім кейінге шегерілгенін, бірақ әскери нұсқа күн тәртібінен мүлдем алынып тасталмағанын атап өтті.
Әзірге басты сұрақ мынада: Вашингтон "флот жүріп жатыр" деген сигналмен қысымды күшейтіп, дипломатиялық нәтиже шығарғысы келе ме, әлде оқиғалар шынымен жаңа деңгейге көтеріле ме? Трамптың "көреміз" дегені, әдеттегідей, ең үлкен белгісіздікті қалдырды.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
