Өзбекстанда заңды тұлғаларға қаржылық айыппұл салу тәртібі өзгеруі мүмкін. Жаңа заң жобасы арқылы айыппұлдарды белгілеу және қолдану бойынша бірыңғай құқықтық тетік енгізу жоспарлануда. Бұл кәсіпкерлер үшін айқындылықты, ашықтықты және құқықтық қорғауды күшейтуге қызмет етеді.
Құжатта қаржылық айыппұл заңды тұлғалар тарапынан заңнама талаптары бұзылған жағдайда қолданылатын қаржылық-құқықтық әсер ету шарасы ретінде белгіленуде. Яғни, мемлекеттік органдар мұндай айыппұлды өз бетінше емес, белгіленген ережелер, нақты өлшемдер және құқықтық негіздер бойынша қолдануы тиіс болады.
Заң жобасында мемлекеттік органдар үшін бірқатар маңызды қағидаттар қарастырылған. Атап айтқанда, айыппұл салуда заңдылық, теңгерімділік, жариялылық және бір құқық бұзушылық үшін екі рет жазалауға жол бермеу талаптары негізгі өлшем ретінде белгіленуде. Бұл кәсіпкерлер үшін өте маңызды кепілдік болып табылады.
Жобаға сәйкес, қаржылық айыппұлдар бірнеше нысанда белгіленуі мүмкін. Олар нақты ақшалай сомада, базалық есептік шамаға қатысты немесе түсім мен келтірілген зиян мөлшерінен пайыздық есеппен есептеледі. Бұл тәртіп айыппұлдарды құқық бұзушылықтың ауырлығы мен экономикалық салдарына сәйкес белгілеуге мүмкіндік береді.
Тағы бір маңызды жаңалық — алғаш рет жасалған және үлкен зиян келтірмеген кейбір құқық бұзушылықтар үшін қаржылық айыппұл орнына ескерту беру тәртібі қарастырылуда. Бұл кәсіпкерге бірден жаза қолданудан гөрі, қатені түзетуге мүмкіндік жасауға бағытталған тәсіл.
Егер кәсіпкер анықталған кемшіліктерді ерікті түрде жойса, оған қаржылық айыппұл салынбауы мүмкін. Бұл бизнес пен мемлекеттік органдар арасындағы қарым-қатынаста жазалаудан гөрі, түзетуге және заңды жұмыс істеуге ынталандыру қағидаты күшейіп жатқанын көрсетеді.
Заң жобасында кәсіпкерлерге айыппұл туралы шешімге сотқа немесе жоғары тұрған органға шағымдану құқығының берілуі де ерекше маңызға ие. Бұл негізсіз немесе даулы шешімдерге қарсы құқықтық қорғау тетіктерін кеңейтеді.
Сондай-ақ, барлық қаржылық айыппұлдар «Бірыңғай мемлекеттік бақылау» ақпараттық жүйесіндегі электрондық тізілімге енгізілуі белгіленуде. Бұл айыппұл салу процесін ашық, бақылауға болатын және жүйелі түрге келтіреді.
Құжатта заңсыз немесе негізсіз салынған айыппұлдардың күшін жою, егер қаражат төленіп қойылған болса, оны кәсіпкерге қайтару да қарастырылған. Бұл бизнес үшін тағы бір маңызды қорғау шарасы болып табылады.
Қысқасы, жаңа заң жобасы қаржылық айыппұлдарды «қорқыту құралы» емес, құқық бұзушылықты дұрыс бағалау және әділ әсер ету шарасы ретінде реттеуді мақсат етеді. Егер бұл тетік дұрыс жұмыс істесе, кәсіпкер үшін орта түсініктірек, ал мемлекеттік бақылау ашық болады. Бизнеске керегі де осы: ереже нақты, жаза әділ, қорғау шынайы болуы керек.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
