Өзбек футболында үлкен өзгерістер лебі сезіле бастады. Клубтар тарихында алғаш рет мемлекет қазынасынан тікелей қаражат бөліне бастады, алайда бұл ақшаның жұмсалуына қойылған қатаң талаптар көпшілікті таңғалдырды. Zamin.uz футбол әлеміндегі осы «экономикалық революция» мен оның ащы мән-жайларын назарларыңызға ұсынады.
Мемлекет ақшасының «шылауы»: 27 миллионнан аспасын!
Жаңадан енгізілген жүйеге сәйкес, Суперлига командаларын қаржыландырып келген мемлекеттік кәсіпорындар бұдан былай қаражатты бірыңғай орталықтандырылған қорға бағыттайды. Өзбекстан футбол қауымдастығының (ӨФҚ) бақылауымен әрбір клубқа кезең-кезеңімен жалпы сомасы 35 миллиард сум қаражат аударылады. Бірақ ең маңызды «бірақ» бар: мемлекет бөлген бұл ақшадан футболшы немесе қызметкерлерге төленетін айлық жалақының ең жоғарғы шегі 27 миллион сум болып белгіленді. Салықтар шегерілгенде, футболшының қолына тиетін сома шамамен 23 миллион сумды құрайды.
Бұл шектеу тек ойыншыларға ғана қатысты емес. Мысалы, бас бапкерлер үшін де лимит бар — олардың жалақысы тіпті 10 миллион сумнан да аз болуы мүмкін. Мұндай жаңалық жыл басында үлкен жалақы уәде етіп, легионерлермен келісімшарт жасасқан клубтарды нағыз есеңгіретіп тастады.
Легионерлердің «ынтасы» және ескі қарыздар жүгі
Мәліметтерге қарағанда, елордалық клубтардың бірінде шетелдік футболшылар мұндай жалақыны естіген соң, жаттығудан бас тартқан. Бұны түсінуге болады, өйткені үлкен үмітпен келген легионерлердің 23 миллион сумға бутсы бауын да байламайтыны анық.
Бұл жағдай әсіресе «Бунёдкор» сияқты командалар үшін өте күрделі. «Қарлығаштар» әлі күнге дейін Ривалдо мен Денилсон дәуірінен қалған 9,5 миллион АҚШ доллары (бұл калькуляторға сыймайтын орасан зор сум деген сөз) көлеміндегі қарызды өтеумен әлек. Ал іс жүзінде сол кездегі «пиар» қадамдары өзбек футболына ешқандай оң нәтиже берген жоқ еді.
Миллиардтар қайда кетті?
«Өзбекмұнайгаз» өкілдерінің хабарлауынша, бұған дейін аталған ұйымның өзі футбол үшін жылына шамамен 300 миллиард сум (шамамен 25 миллион АҚШ доллары) жұмсаған. Бір ғана компания осынша ақша бөлген болса, жылдар бойы мемлекеттік кәсіпорындардан футболға қанша қаражат ағылып келгенін елестету қиын емес.
«Ащы дәрі» — сауығуға бастар қадам
Мемлекет клубтарға «шығынның бір бөлігін береміз, қалғанын демеушілер тауып, өздеріңіз реттеңіздер» деп отыр. Бұл — футболды кезең-кезеңімен жекешелендіру және мемлекеттің қарауынан шығару жолындағы алғашқы қадам.
Әрине, 27 миллион сум — жұлдызды футболшылар үшін аз, бірақ негізгі құрамға кіруге ұмтылған жас жігіт үшін бұл үлкен ынталандыру. Айына 2 мың доллар табатын жас футболшы алаңда «жанып» ойнайтыны анық, бірақ 10 мың долларға үйренген кәсіпқойдан бұл жалақы үшін нәтиже күту қиын.
Мемлекет футболға бөлінетін қаражатты күрт азайту арқылы «оттегіні бірден үзіп тастауды» қаламады. Бұл 2-3 жылдық өтпелі кезең клубтар үшін өз жолын тауып алуға берілген мүмкіндік. Ендігі кезекте бюджет ақшасы футболға емес, мектептер, ауруханалар мен жолдар құрылысына бағытталуы тиіс.
Құрметті оқырмандар, сіздердіңше, футболшыларға қойылған 27 миллион сумдық шектеу дұрыс па немесе бұл футболымыздың деңгейінің төмендеуіне әкеле ме? Мемлекет ақшасы мектептерге жұмсалғаны жөн бе, әлде стадиондарға ма?
Өзбек футболындағы ең өзекті де өткір тақырыптарды Zamin.uz сайтында бақылап отырыңыздар.
Өзбек футболының болашағын мемлекет ақшасынсыз қалай елестетесіз?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
