Ғалымдар теңіз тіршілік иесінен кездейсоқ «зомби» жаратты: дене мүшелері жылдар бойы өмір сүруде
Ньюфаундленд Мемориал университетінің зерттеушілері мен аға ғылыми қызметкер Рэйчел Сиплер теңіз қиярларының таңғажайып қасиетін ашты: бұл тіршілік иелерінің денесінен бөлінген бөліктер тек тірі қалып қана қоймай, бірнеше жыл бойы өсуін жалғастыра алады екен. Бұл туралы Ixbt.com хабарлайды .
Барлығы кездейсоқ бақылаудан басталды. Биологтар Psolus fabricii түріне жататын суық су теңіз қиярының кесілген амбулакральды аяғы организмнен бөлінгеннен кейін бірнеше апта өтсе де, өлмегенін және шірімегенін байқады. Бұл жағдай ғалымдарды ұзақ мерзімді тәжірибелер сериясын өткізуге итермеледі.
Нәтижелер күтпеген жерден шықты: тіндердің жеке бөліктері — аяқшалар, қармалауыштар және дене қабырғалары кәдімгі теңіз суында үш жылдан астам уақыт бойы өмір сүруді жалғастырды. Ең қызығы, олар жараларды жазып, өсу белгілерін де көрсетті. Салыстырмалы түрде, көптеген жануарлардың тіндері организмнен бөлінгеннен кейін тез ыдырап, өледі.
Зерттеушілер үлгілерді ешқандай арнайы жағдайсыз, стерильді емес теңіз суына орналастырды. Ас қорыту жүйесі, қан айналымы және жүйке орталығы болмаса да, тіндер тіршілік қабілетін сақтап қалды. Ғалымдардың пікірінше, олар теңіз суында еріген аминқышқылдары мен басқа да қоректік заттарды сіңіру арқылы зат алмасуды қамтамасыз еткен.
«Біз әлі бір бөліктен жаңа толыққанды теңіз қиярын өсіргеніміз жоқ, бірақ тін бөлінгеннен кейін жылдар өтсе де, жасушалардың таңғаларлық өсуі мен әртараптандырылуын бақылап отырмыз. Бұл құйрығын жоғалтқан кесірткеге ұқсайды. Біз кейбір кесірткелердің жаңа құйрық өсіре алатынын білеміз, бірақ бұл жағдайда біз құйрықтың өзі жаңа кесірткені өсіре алатыны туралы айтып отырмыз», — дейді Рэйчел Сиплер.
Тікентерілілердің регенерация қабілеті бұрыннан белгілі болса да, толығымен бөлінген тіндер бәрібір өледі деп есептелетін. Жаңа деректер кейбір жасушалардың күрделі құрылымды және қалпына келу қабілетін болжанғаннан әлдеқайда ұзақ сақтай алатынын көрсетеді. Ғалымдар бұл механизмді зерттеу болашақта регенеративті медицина мен жараларды емдеуде жаңа көкжиектер ашатынына үміттенеді.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
