Иранда 2025 жылдың декабрь айының соңынан бері жаппай наразылық шерулері тоқтаған жоқ. Алдымен Тегеранның орталығындағы Үлкен базарда (Grand Bazaar) саудагерлер ұлттық валютаның құнсыздануы, бағаның "ұшып кетуі" және инфляция аясында ереуіл ұйымдастырғаны айтылды. Содан кейін наразылық толқыны бүкіл елге таралып, студенттерден бастап әртүрлі топтарды қамти бастады.
Жаңа хабарламаларда 10 күндік толқыннан кейін Иранның батысындағы екі қала - Абданан мен Маликшах демонстранттардың бақылауына өткені туралы мәлімдемелер пайда болды. Кейбір оппозицияға жақын дереккөздер мұндай жағдайды "іс жүзінде басып алынды" деп түсіндіреді. Алайда мемлекетке жақын ақпарат көздері мұны жоққа шығарып, полиция демонстранттарды таратып, "тәртіп орнағанын" жазады. Яғни, әзірге көрініс - бір оқиға, екі түрлі нұсқа.
Айта кетерлігі, Тегерандағы Үлкен базар төңірегіндегі жағдай да айтарлықтай шиеленіскені айтылады. Кейбір хабарламаларда базарда отырыс акциясы болғаны, оны таратуда күштік құрылымдар көзден жас ағызатын газ қолданғаны туралы мәліметтер келтіріледі.
Жоғары басшы Әли Хаминаи экономикалық проблемалардың бар екенін мойындады, бірақ кейбір процестерді "дұшпандардың ісімен" байланыстырғаны туралы хабарлар тарады. Сонымен қатар, ол "бүлдіргіштермен" келіссөздер нәтиже бермейтіні, тәртіпсіздіктерге қатаң жауап беру керек деген ұстанымын да жасырмады.
Наразылық аясында оппозиция қанаты да белсенді. Мысалы, қуғындағы кейбір саяси топтардың шерулерді ашық қолдап жатқаны, көшелерде түрлі ұрандар айтылып жатқаны туралы әртүрлі хабарлар айтылуда.
Құрбандар мен тұтқындаулар бойынша да әртүрлі сандар айтылады. Кейбір құқық қорғау дереккөздеріне сүйенген есептеулерде 10 күн ішінде ондаған адамның қаза тапқаны, жүздеген мың адамның қамауға алынғаны туралы мәліметтер келтіріледі. Мұндай сандар тәуелсіз растауды қажет етсе де, жалпы тенденция біреу: жағдай кері кетпейді, керісінше - қызады.
Бұдан шығатын қорытынды: Ирандағы наразылықтар енді тек экономикаға ғана емес, саяси көңіл-күйге де қатты әсер етуде. Кейінгі күндері қай қалада не болғаны туралы "қос ақпарат" көбеюі мүмкін - сондықтан әрбір үлкен шағымның артынан ресми мәлімдемелер мен тәуелсіз дереккөздерді салыстыруға тура келеді.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
