Иранда блогер өлім жазасына кесілді: оның ісі қоғамды дүр сілкіндірді

Иранда блогер Марзие «Севда» Эброхими Шамсободиге өлім жазасы кесілгені хабарланды. Ол елдің Жоғарғы басшысын балағаттады, ұлттық қауіпсіздікке қарсы медиа және үгіт-насихат жұмыстарын жүргізді және басқа да бірқатар айыптар бойынша сотталды. Бұл туралы «Iran International» және адам құқығын қорғау ұйымдары мәлімдеді.

Мәліметтерге қарағанда, Шамсободи қазіргі уақытта Бандар-Аббас түрмесінде қамауда отыр. Ол Бандар-Аббас төңкерістік сотының 3-соты тарапынан «жер бетіндегі бүлік» («corruption on earth») айыбымен өлім жазасына кесілген.

Оның ісінде Жоғарғы басшыны балағаттау, ұлттық қауіпсіздікке қарсы медиа және үгіт-насихатпен айналысу, «жау үкіметтердің» мүддесі үшін барлау және қауіпсіздік қызметін жүзеге асыру сияқты айыптаулар алға тартылған.

Сонымен қатар, блогер әскери нысанға жақын аумақта зымыран соққысы тиген жерді қашықтан суретке түсіргені және бұл суретті Ираннан тыс жерде жұмыс істейтін парсы тіліндегі медиа ұйымына жібергені үшін айыпталған. Адам құқығын қорғау ұйымдары оның ісінде бұл жағдай да дәлел ретінде келтірілгенін хабарлады.

Қызығы, блогер қамауға алынғанға дейін әлеуметтік желідегі парақшасында шамамен 10 мың оқырманына соңғы үндеулерінің бірін қалдырған. 23 ақпанда жарияланған бұл пост оның тұтқындалуына дейінгі соңғы жазбасы болған.

Бұл жазба қара фонда ақ көгершін мен қызыл раушан гүлінің суреттерімен берілген. Постта блогер өзі таңдаған жолына сенетінін білдірген. Бұл жазба қазір оның сотталғаны туралы хабарлар аясында одан да көп назар аудартуда.

Мәліметтерге сәйкес, сот өлім жазасынан бөлек оған 2 жылдан 5 жылға дейінгі бас бостандығынан айыру жазасын да тағайындаған. Сондай-ақ, оның мүлкін тәркілеу және кейбір мемлекеттік және қоғамдық қызметтерді пайдалануына шектеу қою туралы шешім қабылданған.

Шамсободидің адвокаты өлім жазасы туралы шешімнен 23 тамызда хабардар болғаны айтылуда. Кейбір хабарларда үкімді Бандар-Аббас төңкерістік сотының судьясы Ходжахасани шығарғаны жазылған.

Блогер тұтқындалғаннан кейін 20 күн бойы жеке камерада ұсталғаны және тергеу кезінде қатты қысымға ұшырағаны туралы да ақпараттар тарады.

Шамсободи Арак қаласында туып, Тегеранда өскен және кейін Бандар-Аббаста тұрған. Адам құқығын қорғау ұйымдарының мәліметінше, ол бірнеше жылдан бері шашыраңқы склероз (multiple sclerosis) ауруымен ауырып келген. Онда псориаз, нарколепсия және асқазан түйілуі сияқты басқа да сырқаттар бар екені хабарланған.

HRANA мәліметіне сәйкес, оның денсаулығы түрмеде нашарлаған. Дереккөзде бірнеше аурудың бір уақытта болуы оның түрмедегі жағдайына қатысты алаңдаушылықты күшейткені айтылған.

Шамсободиге шығарылған үкім Иранда саяси және қауіпсіздікке қатысты істер бойынша өлім жазасын қолдануға байланысты халықаралық алаңдаушылық күшейген тұста орын алып отыр.

Адам құқығын қорғау ұйымы Iran Human Rights мәлімдеуінше, қаңтардағы наразылықтарға байланысты тұтқындалған кемінде 29 адам наурыздан бері өлім жазасына кесілген. АҚШ-та орналасқан Abdorrahman Boroumand Center болса, 2026 жылдың тамыз айының соңына дейін Иранда 950 өлім жазасы оқиғасын құжаттағанын мәлімдеген. Ұйым дерегінше, өлім жазасына кесілгендердің арасында кемінде 20 әйел және 30 наразылыққа қатысушы болған.

Қазіргі уақытта HRANA Иран түрмелерінде әртүрлі саяси, қауіпсіздік және наразылықтарға қатысты істер аясында кемінде сегіз әйел өлім жазасын күтіп отырғанын хабарлады. Шамсободи де осы тізімдегі тұлғалардың бірі ретінде тіркелген.