Испания үкіметі 16 жасқа дейінгі жасөспірімдерге әлеуметтік желілерді пайдалануды шектеу, тіпті тыйым салу мәселесін талқыға салмақ. Бұл туралы елдің премьер-министрі Педро Санчес ашық айтты.
Мәселе мынада, ресми Испания, әсіресе Мадрид, платформа иелеріне "жасты тексеру" жүйесін енгізу талабын қоймақшы - яғни аккаунт ашқан кезде шынымен 16 жастан асқан-аспағаны анықталуы керек. Бұл талаптар TikTok, Instagram және X сияқты ірі платформаларға да қатысты болуы мүмкін.
Санчестің Дубайдағы сөзі әлдеқайда қатаң болды: ол әлеуметтік желілерді "цифрлық Жабайы Батысқа" теңеп, онда заңға бағынудың әлсірегенін, жеккөрушілік пен қорлаудың оңай таралатынын, ал дезинформацияның көбінесе шындықтан жылдам жүретінін атап өтті. Қысқасы, "балаларды бұл жерге жалғыз тастауға болмайды" деген ойды алға тартты.
Назар аударатын жайт: тек тыйым салу ғана емес, жауапкершілік мәселесі де көтерілуде. Испания үкіметі келесі аптада әлеуметтік желі басшыларын заңсыз контент пен жеккөрушілік тудыратын материалдар үшін жеке жауапкершілікке тартуды қарастыратын бастаманы да қарастырмақ. Яғни "жазба өшірілді - болды" емес, "кім жауап береді?" деген сұрақ бірінші орынға шығып отыр.
Бұл бағытта Испания жалғыз әрекет еткісі келмейді. Санчес сондай-ақ ел Еуропалық Одақ аясында әлеуметтік желілерді реттеу бойынша трансшекаралық ынтымақтастықты нығайту мақсатында "Цифрлық ниеттілер коалициясы" деп аталатын коалицияға қосылатынын айтты.
Бір қызығы, бұл үрдіс бүкіл әлемде күшейіп келеді. Францияда парламенттің төменгі палатасы 15 жасқа дейінгі балаларға әлеуметтік желілерді тыйым салу идеясын қолдағаны хабарланды; жоспарға сәйкес, қабылданса, жаңа оқу жылынан - 2026 жылдың 1 қыркүйегінен бастап күшіне енуі мүмкін.
Австралия болса, 2025 жылдың 10 желтоқсанынан бастап 16 жасқа дейінгілер үшін "жас шектеу" жүйесін іс жүзінде енгізгенімен үлгі болып үлгерді.
Енді негізгі сұрақ - бұл жұмыс қалай жұмыс істейді? Жасты тексеруді күшейтуге болады, бірақ оның әділ және қауіпсіз болуы да маңызды (жеке ақпарат мәселесі). Бұл жерде мемлекеттер "баланы қорғаймыз" деп, өздері "үлкен" болып, технологияны да, заңды да тепе-теңдікте ұстауға мәжбүр.
Бір нәрсе анық: кейінгі жылдары Еуропа "әлеуметтік желі - еркін аймақ" деген көңіл-күйден шығып, "әлеуметтік желі - ережесі бар алаң" деген режимге көшеді. Және бұл, шын мәнінде, балалар үшін жаман емес: интернетте де қауіпсіздік белдігі болуы керек қой.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
