Ресейдің цифрлық кеңістігінде ірі шектеулер кезеңі басталды. Соңғы деректерге сәйкес, елде Telegram мессенджерінің қызметі рекордтық деңгейдегі бұғаттауларға тап болуда. Zamin.uz халықаралық зерттеулер мен пайдаланушылардың шағымдары негізінде жағдайды талдап шықты.
95 пайыздық аномалия: мессенджер жұмысы қалпына келе ме?
«Agency» зерттеу жобасы OONI деректеріне сүйене отырып хабарлауынша, 10 сәуір, жұма күні Ресейде Telegram бұғатталуына қатысты аномалия көрсеткіші 95%-ға дейін көтерілген. Бұл көрсеткіш мессенджер тарихындағы ең жоғары деңгей болып, тіпті ресми түрде тыйым салынған Signal және WhatsApp (89%) платформаларынан да жоғары болып отыр. Downdetector және «Сбой.рф» қызметтері хабарлама жіберу мен қосымшаны жүктеу кезіндегі жаппай үзілістерді тіркеген.
Шектеулер хронологиясы: неге бұғатталуда?
Telegram қызметіне қысым 2026 жылдың ақпан айынан бастап, мессенджер жергілікті заң талаптарын орындамайды деген айыптаулар аясында басталған.
- 2025 жылғы тамыз: мессенджерлердегі дауыстық қоңыраулар алаяқтықпен күрес сылтауымен шектелді.
- 2026 жылғы наурыз: провайдерлер трафикті белсендірек бұғаттауға көшті.
- 2026 жылғы сәуір: мессенджерді толық бұғаттау жоспарлары туралы хабарлар тарай бастады.
Ұлттық «Max» мессенджері және киберқауіпсіздік
Халықаралық платформаларға шектеулермен қатар Ресей үкіметі өзінің ұлттық жобасы — Max мессенджерін белсенді түрде ілгерілетуде. Алайда киберқауіпсіздік мамандары бұл жаңа платформаның қауіпсіздігі мен жеке деректердің қорғалуына қатысты елеулі алаңдаушылық білдіруде. Reuters агенттігі бұл жағдайды Ресейдің VPN және тәуелсіз байланыс құралдарына қарсы кең ауқымды науқанының бір бөлігі ретінде бағалады.
Павел Дуровтың жауабы және құқықтық қысым
Мессенджердің негізін қалаушы Павел Дуров енгізіліп жатқан шектеулерді «мағынасыз» деп атап, әзірлеушілер трафикті бұғаттаудан қорғаудың одан да күрделі әдістерін жасауды жалғастыратынын айтты. Сонымен қатар, 2026 жылдың ақпанында Дуровқа «терроризмге жәрдемдесу» айыбы бойынша қылмыстық іс қозғалу жағдайды одан әрі ушықтырды.
Қоғамдық реакция
Ресейдің бірнеше ірі қалаларында белсенділер Telegram бұғатталуына қарсы наразылық акцияларын өткізуге тырысты. Алайда жергілікті билік түрлі себептермен мұндай жаппай шараларға рұқсат бермей, бұл әлеуметтік желілерде наразылықты күшейтті.
Ресейдегі Telegram-ның болашағы және Дуров командасының осы «цифрлық кедергілерді» қалай еңсеретіні әлемдік қауымдастықтың назарында қалып отыр.
Құрметті оқырмандар, сіздің ойыңызша, мессенджерлерді бұғаттау шынымен қауіпсіздікті арттыра ма, әлде сөз бостандығын шектеу ме? Сіз қай мессенджерді қолданғанды жөн көресіз?
