Әлемнің назары қайтадан Таяу Шығысқа ауысты. АҚШ пен Иран арасындағы шиеленіс дипломатиялық шектен шығып, нақты әскери әрекеттер кезеңіне өтуде. Zamin.uz Исламабадтағы келіссөздерден кейінгі күрделі жағдай мен Ақ үйдің қатаң шешімінің егжей-тегжейін ұсынады.
CENTCOM қоршау операциясын бастады
АҚШ Қарулы күштерінің Орталық қолбасшылығы (CENTCOM) президент Дональд Трамптың бұйрығымен 13 сәуір күні Ташкент уақытымен сағат 19:00-ден бастап Иран порттарына қарсы теңіз блокадасын енгізді. Бұл шектеу Парсы және Оман шығанағындағы Иранның барлық жағалау аймақтарын қамтиды. Америкалық тарап Ормуз бұғазы арқылы басқа мемлекеттерге тиесілі кемелердің қозғалысына кедергі жасамайтынын айтқанымен, Иранға кіретін және шығатын барлық көлік құралдары қатаң бақылауға алынады.
Сәтсіз аяқталған келіссөздер
Пәкістан астанасында өткен 21 сағаттық марафон келіссөздер ешқандай оң нәтиже бермеді. Негізгі келіспеушіліктер Иранның ядролық бағдарламасы мен Ормуз бұғазының бақылауы мәселесінде туындады. Иран тарапы бұғаз арқылы өтетін кемелерден алым алу құқығын сақтап қалуды талап етсе, Вашингтон мұны «жаһандық бопсалау» деп атады. АҚШ вице-президенті Джеймс Дэвид Вэнс жағдайға түсініктеме беріп: «Келісімге келе алмағанымыз Иран үшін бізге қарағанда жаман жаңалық», — деді.
Мұнай бағасы күрт өсті
Саяси ахуалдың нашарлауы әлемдік энергетика нарығына бірден әсер етті. Келіссөздердің тығырыққа тірелгені туралы хабардан кейін Brent маркалы мұнай бағасы бір баррель үшін 102,50 долларға дейін көтерілді. Бұған дейін бұл көрсеткіш шамамен 95 доллар болған.
Тегеранның жауабы және Трамптың қоқан-лоқысы
Иран әскери-теңіз күштерінің қолбасшысы Шахрам Ирани АҚШ-тың бұл әрекеттерін «күлкілі әрі мағынасыз» деп атады. Оның айтуынша, Иран флоты аймақтағы кез келген агрессивті қадамды мұқият бақылап отыр. Алайда Дональд Трамп өз ұстанымында қатты қалды:
«Бізге немесе бейбіт кемелерге оқ атқан кез келген ирандық күлге айналады!» — деді Ақ үй басшысы.
Ормуз бұғазы: кедергілер мен миналар
Қазіргі уақытта Ормуз бұғазындағы жағдай өте алаңдатарлық. АҚШ Тегеранды бұғазды миналармен жауып тастады деп айыптап, «тазарту» операциясын бастауға дайын екенін мәлімдеді. Өз кезегінде Иран үкіметі түпкілікті саяси келісімге қол жеткізілмейінше халықаралық су жолын қайта ашудан бас тартуда.
Жағдай сағат сайын ушығып барады. Дипломатиялық тілдің орнын әскери қоқан-лоққылар басып жатқан шақта халықаралық қауымдастық оқиғалардың дамуын алаңдап бақылауда.
Құрметті оқырмандар, сіздің ойыңызша, АҚШ-тың теңіз блокадасы Иранды шегінуге мәжбүр ете ме, әлде бұл жаңа ірі қақтығыстың басталуы ма? Мұнай бағасы тағы да көтеріле ме?
