Таяу Шығыстағы шиеленіс жаңа деңгейге көтерілді. АҚШ пен Иран арасындағы қарым-қатынастар дипломатиялық келіссөздер мен теңіздегі қақтығыстар аясында өте күрделі сипат алуда. Zamin.uz оқиғалардың дамуын және Ақ үй мен Тегераннан түсіп жатқан қарама-қайшы мәлімдемелерді талдайды.
Бітім бе әлде стратегиялық айла ма?
АҚШ президенті Дональд Трамп Иранмен уақытша бітім мерзімін бейбіт келіссөздер аяқталғанға дейін ұзарту туралы шешім қабылдағанын хабарлады. Алайда Тегеран бұл қадамды АҚШ-тың жаңа әскери соққыларға дайындалу үшін уақыт ұтуға бағытталған «саяси ойыны» ретінде бағалап отыр.
Соған қарамастан, Исламабадтан келіп жатқан хабарлар біршама үміт ұялатады: Пәкістанның делдалдық әрекеттері нәтижесінде алдағы 36–72 сағат ішінде келіссөздер қайта жандануы мүмкін. Трамптың өзі де дипломатиялық жетістік мүмкіндігіне қатысты: «Бұған жол бар!» — деп қысқа қайырды.
Теңіз қоршауы және экономикалық қысым
Ақ үйдің баспасөз хатшысы Кэролайн Левитт атап өткендей, АҚШ Иран мұнайының экспортын іс жүзінде тоқтатып тастаған теңіз қоршауының нәтижесіне дән риза. Бітім жарияланғанына қарамастан, Вашингтон Тегеранға қатысты экономикалық қысымды бәсеңдетпек емес.
Иран президенті Масұд Пезешкиан болса, АҚШ-тың бұл әрекеттерін «екіжүзділік» деп атады. Оның пайымдауынша, порттардың қоршауға алынуы және тұрақты қоқан-лоққылар шынайы диалог жолындағы басты кедергі болып табылады.
Өлім жазасының күшін жою: Трамптың «өтініші»
Иран ішіндегі жағдай да өте шиеленісті. Экономикалық қиындықтар мен цензура аясында жаңа наразылық толқындарынан қауіптенген Тегеран режимі шерушілерге қатысты қатаң шаралар қолдануда. Бірақ күтпеген жерден Трамп Truth Social желісінде сүйінші жаңалықпен бөлісті: оның өтініші бойынша Иран басшылығы өлім жазасына кесілген сегіз әйелге кешірім жасаған. Олардың төртеуі дереу босатылады деп күтілуде.
Ормуз бұғазындағы «Танкерлер соғысы»
Дипломатиялық әрекеттер жалғасып жатқан тұста, Ормуз бұғазында жағдай ушығып кетті. Ислам революциясы сақшылар корпусы (ИРСК) үш жүк кемесіне, соның ішінде Грекия мен БАӘ компанияларына тиесілі танкерлерге шабуыл жасады.
Epaminondas және MSC Francesca кемелері Иран жағалауына қарай бағытталған;
Euphoria кемесіне шабуыл жасалған, бірақ ол айтарлықтай зақымданбаған.
Бір қызығы, Ақ үй бұл кемелердің қолға түсірілуін оқ атуды тоқтату режиміне қайшы деп есептемейді. Бұл аймақтағы «бітімнің» қаншалықты нәзік және түсініксіз екенін аңғартады.
Құрметті оқырмандар, қалай ойлайсыз, Трамп пен Тегеран арасындағы бұл «күрделі ойын» шынайы бейбітшілікпен аяқтала ма әлде бұл дауыл алдындағы тыныштық па? Теңіздегі шабуылдар келіссөздерге қалай әсер етеді?
Әлемдік саясаттағы ең шулы әрі жедел жаңалықтарды Zamin.uz сайтында бақылап отырыңыз.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
