Соңғы жылдары әлемдік білім беру жүйесінде маңызды өзгеріс байқалуда — мектептерде мобильді телефондарды пайдалануды шектеу саясаты барған сайын кеңейіп келеді. 2026 жылға қарай мұндай шараларды енгізген елдердің саны сандық тұрғыдан алғанда екі есеге жуық өскені байқалады.
ЮНЕСКО-ның Білім беру мониторингі жөніндегі жаһандық есебіне сәйкес, бүгінде әлемдік білім беру жүйелерінің 58 пайызы мектептерде смартфон пайдалануды шектеген немесе толықтай тыйым салған. Салыстыру үшін айтсақ, бұл көрсеткіш 2023 жылы небәрі 24 пайызды құраған еді. Бұл қысқа уақыт ішінде қаншалықты шұғыл өзгеріс болғанын көрсетеді.
Мамандар бұл тенденцияны бірнеше маңызды факторлармен түсіндіреді. Біріншіден, оқушылардың зейіні төмендеп, сабақ кезінде басқа нәрсеге алаңдау жағдайларының көбеюі негізгі себеп ретінде көрсетілуде. Сондай-ақ, кибербуллинг мәселесі, әлеуметтік желілердің балалар психикасына кері әсері және экран алдындағы шектен тыс уақыт та үлкен алаңдаушылық туғызып отыр. Бұл факторлар білім беру тиімділігін төмендетуі мүмкін екені атап өтілген.
Соңғы кездері Боливия, Хорватия, Мальта және Мальдив аралдары сияқты мемлекеттер де ұлттық деңгейде осындай шектеулерді енгізді. Кейбір елдерде бұл мәселе заңнамалық деңгейге дейін көтеріліп, қатаңырақ тәртіптер әзірленуде.
Сарапшылардың пікірінше, смартфондарды пайдалануды шектеу оқушылардың сабаққа белсенділігін арттыруға, өзара тікелей қарым-қатынасты нығайтуға және жалпы білім беру ортасын жақсартуға қызмет етеді. Алайда барлық мамандар бұл пікірмен келісе бермейді. Кейбіреулер технологияларға толықтай тыйым салудың орнына, оларды дұрыс және тиімді пайдалану мәдениетін қалыптастыру маңызды екенін алға тартады.
Қысқаша айтқанда, мектептерде смартфондарға қатысты шектеулер енгізу бүгінгі таңда жаһандық білім беру саясатындағы ең өзекті және қарқынды дамып келе жатқан бағыттардың біріне айналуда. Бұл тренд болашақта одан әрі кеңейе түсуі әбден мүмкін.
